Aktivitete – Page 18 – bujarleskaj.com

Fjala e Ministrit te MTKRS z. Bujar Leskaj ne perurimin e Shtatores se Nene Terezes, ne Shkoder

Shkoder 29 Dhjetor 2006.
QENDRA E REALIZIMIT TE VEPRAVE TE ARTIT
Gjate kesaj periudhejane realizuar :
1. Shtatorja e Heroit te Demokracise Azem Hajdari.
2.Shtatorja e Nene Terezes, vendosur ne sheshin qendror te qytetit te? Shkodres me 29 dhjetor 2006.
Fjala e Ministritte MTKRS Z. Bujar Leskaj ne perurimin e Shtator?es se Nene Terezes, Shkoder.
E nderuar Zonja Kryetare e Parlamentit
Te nderuar klerike
Te nderuar autoritete lokale
Te nderuar qytetare te Shkodres
Sot ndihem vertete i lumtur qe pas premtimit qe bera kohe me pare ne Teatrin “Migjeni” per ngritjen e monumentit te Nene Terezes re qytetin e Shkodres, jam ketu bashke me ju si deshmitar i konkreti-zimit te asaj ideje qe ne t′b nderon dy simbole per qyteterimin shqiptar Shkodren dhe Nene Terezen. Shoqeria shqiptare e postko-munizmit (e qe te behej e tille, pra postkomuniste, qyteti juaj qe rcergjegjja e ndryshimit) qe ne hapat e pare e vene ne kerkim te kjentitetit te saj, te bazuar mbi vlera reale dhe jo ideologji gjeti tek s^.enjtorja shqiptare doktrinen morale.
Nene Tereza ishte dhe mbetet monument humanizmi dhe dashu-rie perte gjithe boten e sigurisht kjo statuje jo fort e madhe nuk eshte gje tjeter vec nje shenje qe tregon se ne shqiptaret jemi duke vendosur nje marredhenie te re me historine dhe te ardhmen.Ajo ishte njeriu qe meshires i dha pushtet.Kumti i saj e kaperceu kohen kur jetoi duke sfidur te gjitha realitetet qe bota kish njohur gjer atehere duke i mbetur te ardhmes si etalon matjeje ne te gjitha ndjesite sublime.Personalitete te skajshme te globit tone u bashkuan njezeri ne percaktimin se shqiptarja Gonxhe Bojaxhiu eshte sfera me e eperme e qenieve njerezore.Bashkeqytetari juaj frati i kujtimeve,Nderi i Kombit dhe Penda e Arte e letrave shqipe,At Zef Pllumi na sjell ekzistencen e saj fort te bukur e krejt? thjeshte”Ajo nuk pati kurre kapitale,as pushtet,kjo vetem shpirti i dashumise per jeten,per njeriu e per Zotin,qe e bani te madhe para njerezve te ketij shekulli”. Si qytetar i ketij vendi e si minister i Kabinetit Berisha gjej rastin te theksoj ketu ne qytetin model te bashkejeteses dhe tolerances se pa madheshtine e Nene Terezes kjo epoke qw rendom thiret pas moderene do te ishte e manget.
Te nderuar miq.
Ministria qe une drejtoj? ne vazhdim te politikave te reja te konceptuara prej nesh qe kujtesen historike e konsiderojne edukuese dhe referuese e sigurisht Nene Terezen ne qender te tyre, po punon per ngritjen e nje Pavioni muzeal ne Muzeun Historik kombetare kushtuar Shenjtores tone si dhe ndertimin e nje permendoreje ne Aeroportin qe mban emrin e saj.
Gjithashtu gjej rastin tju bej me dije ju te nderuar qytetar te Shkodres se ne punen tone per ngritjen e kesaj statuje apo per projektr te tjera ne kete qytet kemi patur interesimin dhe mbeshtetjen e vazhdueshme te zonjes se nderuar Jozefina Topalli e cila ne ndjeshmerine per Shkodren eshte ndoshte e pakonkurueshme.
Prezenca e Nene Terezes ne kete shesh,apo ne te tjera vende ku ajo do te vendoset,do te na kujtoje fjalet e saja per ne,bashkekombasit e saj,ne vitin 1997 ?Kujtoni se Zoti ka krijuar sejcilin prej nesh per gjera te medha,te duam dhe te na duan.Ky eshte kuptimi i jetes ,te cilin asnje vuajtje nuk mund ta largoje prej nesh,cdo burre,cdo grua,cdo femije eshte vellai im,motra ime dhe une duhet ti dua gjithesecilin,ashtu si Zoti na do te gjitheve,derisa secili te mesoje te dashuroje deri ne dhimbje ne menyre qe ti sjelle paqe vendit dhe zemrave te gjithesecilit.Le te? lutemi.

Lasgushi, zbritja e shenjtorit në tokë

27 dhjetor 2006, në Pogradec u inaugurua monumenti i poetit tonë kombëtar Lasgush Poradeci, vepër e skulptorit Mumtas Dhrami.

Ditë e bukur, pak ftohtë, me një diell që shkëlqen. Disa banorë të qytetit të vogël buzë liqenit janë mbledhur në breg për të pritur birin e tyre, Llazar Gushon. Një gjysmë beze e kuqe mbulon një shtatore madhështore prej bronzi. Në mesditë mrekullia ndodh, Lasgushi rilind edhe një herë si 96 vjet më parë. Me kokën e kthyer nga Liqeni, vështrimin e tretur tutje deri në thellësi, rrëzë Malit të Thatë, me jakën e ngritur, kapotën e mbërthyer.tunin në dorë e Cucin në këmbë, Lasgushi zbriti madhështor, në thjeshtësinë e tij. Pranë tij të bijat, miqtë, bashkëkohësit e qytetarët e dashur. Nuk kishte si të mungonte edhe “babai” i tij, “Skulptori i popullit” Mumtas Dhrami.

A është Lasgushi profesor -doktor?

Marie Gusho, e bija e poetit të madh, në kumtesën e saj të mbajtur në ditën e përurimit të bustit, që i parapriu inaugurimit, solli fakte e dokumente të reja, të panjohura për jetën dhe veprimtarinë e poetit. Lidhjet e Lasgushit me Austrinë ishin në qendër të kësaj kumtese. Ajo që nëvizoi me forcë Maria ishte se .Lasgushi kishte mbrojtur doktoraturën në vitin 1933 në Universitetin e Gracit, mbi Emineskun, një gradë e cila nuk iu njoh asnjëherë nga shteti shqiptar as sa qe gjallë dhe pas vdekjes. Ai nuk ishte kurrë anëtar i Akademisë së Shkencave, pse kontributi dhe vlerat e tij si poet dhe e si përkthyes janë të padiskutueshme. Këto të dhëna Maria ishte munduar ti sillte edhe me pamje’ filmike, nën komentin e saj, demonstruar me dhjetëra dokumente, të cilat nënvizonin me forcë madhështinë e poetit, respekktin që kishte ky personalitet për dokumentet, duke ruajtur dhe faturat më të thjeshta. Në materialin e ekspozuar dëshmoheshin lidhjet e ngushta të poetit me Austrinë, pasi Lasgushi bën pjesë ndër pesë intelektualët pogradecarë të cilët kanë studiuar në Austri.

Lasgusht si shenjtor

Poeti i madh, Lasgush Poradeci, është shprehur se “ndoshta pas 50 vitesh nuk do të kem varr, por një monument”. Dhe 19 vjet pas

vdekjes ndodhi profecia etij. Monumemti i Lasgush Poradecit, rreth 4 metra e lartë, e realizuar nga skulptori Mumtaz Dhrami, u përurua më 27 dhjetor në Pogradec, në përkujtim të 106-vjetorit të lindjes dhe 19-vjetorit të vdekjes së poetit të madh. Përurimi i shtatores, në sheshin kryesor të qytetit, fare pranë bregut të liqenit, të cilit Poradeci i ka kushtuar vargje të mrekullueshme, u bë përmes një ceremonie ku ishin të pranishëm përfaqësues të pushtetit vendor, familjarë, bashkëkohës të tij, artistë dhe aktorë të’ njohur, shkrimtarë dhe poetë, nga Pogradeci, Tirana dhe Maqedonia.

Shtatorja është vendosur në lulishten përballë Pallatit të Kulturës dhe shumë pranë liqenit nga ku Lasgushi hedh vështrimin e tij të menduar poetik mbi kaltërsinë e këtij liqeni, të cilit i ka thurur vargje të pavdekshme. Disa prej këtyre vargjeve u interpretuan gjatë ceremonisë së sotme nga aktorë të njohur të shtëpisë së kulturës që mban emrin e tij. Fjalën e rastit e mbajti kryetari i baskisë, z. Artan Shkëmbi, i cili premtoi se së shpejti pranë shtatores së Lasgushit do të ngrihet dhe një shtatore në nderim të shkrimtarit të njohur Mitrush Kuteli, “ne do ta lemë vetëm një dimër vetëm poetin e madh, dhe në 2007, përballë tij do të ngrihet shtatorja e mikut të tij të madh, prozatorit të kulluar Mitrush Kuteli”. Ndërsa skulptori tha se “ideja për monumentin e poetit më ka lindur që në vitin 1982, kur ishte gjallë Lasgushi, por jam i lumtur që ta realizoj sot e ta sjell këtu para jush”.

Lasgushi, i gjallë mes kujtimit të miqve

Ata të pranishëm në sallën e kinemasë panë edhe një herë imazhet e poetit para 30 vjetëve, në 1976. Falë një bashkëpunimi me AQSHF-në, u bë e mundur’ që në këtë ditë të shënuar të shfaqej dokumentari i Endri Kekos, “Lasgush Poradeci”, një prodhim i Kinostudios, i vitit 1976, me skenar të Dhimitër Xhuvanit e Kopi Kyçykut. Ky dokumentar është i vetmi i prodhuar në 45 vjet nga Kinostudio ndërsa TVSH ka realizuar në 1980 edhe një teatër dokumentar me regji të Mevlan Shanajt. Ndërsa janë shumë të pakta imazhet e tjera të poetit. Në takimin e organizuar, pas filmit, intelektualë, miq e dashamirës të poetit sollën kujtimet e tyre për “Nderin e Kombit”.

Tomi Mato, Misto Marko, Anastas Kostandini, e shumë të tjerë ridimensionuan edhe një herë përmasat e poetit, sollën kujtime dhe vlerësime të tyre për këtë figurë të ndritur.Si për të plotësuar më tej figurën madhështore të gjeniut të kombit, në orën 17.00 u mblodhën në sallën e Galerisë plot miq, intelektualë e të ftuar, e dashamirës e bashkëqytetarë të Lasgushit për të promovuar veprën e Tomi Matos; “Të vërteta e të pathëna për Lasgushin”, botim i shtëpisë botuese “55”. Në fjalën e tyre oratorët që e morën fjalën theksuan ndihmesën e çmuar që autori, Tomi Mato, ka dhënë për poetin. Ndër të tjera në këtë takim u thanë:

“Të jem i sinqertë, jam befasuat nga të shkruarit bukur, në përgjithësi, të tyre, lëshuar të lirasi një frymëmarrje me penë artisti, ku Lasgushi del ai, i vërteti gjer në fijet intime të shpirtit dhe zërit bashkë”

“Tomi Mato sjell fakte dhe vlera që në shumë raste janë prekse dhe emocionuese nga jeta e njeriut kaq të thjeshtë e të madh, po në kontraste tejet të theksuara me jetën e tija të përditshme. Figura e lirikut erotik tani e tutje do të studiohet edhe në këto dy fusha: Ato intime, ku në mënyrë të thjeshtë dhe dokumentare dhe jo një farë kronologjije, por jo pa art. Me besnikëri dhe sinqeritet e sjell para nesh autori Tomi Mato .. .”

“Lasgushi rri i “inçizuar në mëndjen” e Tomit që kur i gostiti me gur Lolkën (konen) e deri në ditën ogurzezë të 12 nëntorit 1987; kur me dhimbje iu desh ta përcillte për në banesën e fundit. Në librin e tij Tomi Mato jo vetëm lartëson figurën e Lasgushit, por i bën për vete lexuesit, veçanërisht atë Pogradecar. Autori meriton të përshëndetet si rrallëkush, jo vetëm se i kushton poetit 43 shkrime të ndryshme, po pse çdo shkrim është realizuar si një tregim me subjekt më vete, kur në të cilin gjen personazh Lasgush Poradecin. Dhe autori na befason me Llazar Gushon – njeri. Prandaj shkrimet janë tërheqëse dhe lexohen me një frymë. Kur autori e vonon paksa personazhin e dashur, lexuesi shqetësohet se mos është harruar. Por kjo nuk ndodh. Lasgushin e gjejmë gati në çdo faqe. Eshtë ai që na rrëmben deri në faqen 207″.

“Edhe se kanë kaluar vite që është botuar ky libër mbetet një ndër botimet më të rëndësishme të kulturës sonë në këto kohë. Nuk është thjesht një tufë kujtimesh të rastësishme, por me plotësinë e tij është romani më autentik dhe më i detajuar deri më sot i jetës së Lasgushit

“Gjuha e gjallë e pasur, e qartë, spontane, përshkrimet autentika, e faktografike të natyrës të Pogradecit, zbulojnë një shpirt të math poeti, po edhe shpirtin e konteksteve që na kanë preokupuar neve shqiptarëve si komb i ndarë, prandaj pamjet apo imazhet rrënqethëse befasojnë, shqetësojnë, duke e bërë këtë libër sa dokument aq edhe monument e testament të poetit, kohës, dhe i autorit … ”

Një ditë më pas

Dje ishte dita e parë që Lasgushi gëdhihej në qytetin e tij buzë liqenit. Me vështrimin e tretur në liqen, ai dukej sikur mbante ende atë pengun e hershëm, atë mallin që e ruante në gji. Me kapotën e mbërthyer, me shallin qafës, me kapelen karakteristike, Lasgushi e ndiente se një ditë do të kushtonte shtrenjtë. Në jetën e tij të varfër, të mbërthyer nga mjerimi, Lasgushi mendonte se një ditë do të kishte monument dhe ky monument do të kushtonte jo pak por 90 milionë lekë! Sa vlen jeta e një poeti, e një gjeniu?! Atij sa nuk i çahet gjoksi kur e mendon këtë, ai gjoks i mbështjellë me karton, poshtë trikos së arnuar, që të mos ia ftohte era e Malit të Thatë gjatë shëtitjeve në buzë të liqenit. Me dorën në xhep duket sikur shtrëngon atë sahatin e madh kinez, orën e tavolinës që mbante gjithmonë me vete. Nuk kishte orë, por kohën e maste. Kjo kohë rrjedh ende për të, e nuk ka për të ndaluar kurrë. Ecën koha, por Lasgushi u përket të gjitha kohërave

Turizmi shqiptar dhe mediat e huaja

Tirane me, 15 Dhjetor 2006
Të nderuar përfaqësues të mediave shumë të njohura në botë,
Më lejoni t′ju falenderoj për interesin dhe praninë tuaj këtu, si dhe për kontributin e shumë prej jush në raportimin në mënyrë realiste dhe mirëdashëse për Shqipërinë. Më lejoni gjithashtu t′ju informoj se zhvillimi i turizmit përbën një nga katër përparesite e qeverisë Berisha (së bashku me zhvillimin e ekonomisë-sidomos të sektorit bujqësor-, arsimit dhe shëndetësisë). Jam këtu për të ndare me ju disa gjykime, pse mendoj se roli juaj në nxitjen e turizmit shqiptar dhe shanseve të tij për rritje, është I patjetërsueshëm. Gjykoj se ky vit ka qenë i suksesshëm në praninë, por edhe deri diku profilizimin e turizmit shqiptar në mediat si kombëtare ashtu dhe ato të huaja. Si Ministër, por edhe si intelektual e politikan, kam parë në mediat, aleatin më strategjik në informimin e njerëzve kudo në botë për ofertën e plotë të Shqipërisë, si destinacion turistik. Për mediat e vendit, duke iu referuar vrojtimeve të vetë shtypit dhe medias elektronike shqiptare, raportimet për? turizmin kanë zënë afro 40 % te informacioneve mediatike në sektorin ekonomik. Përsa i përket mediave te huaja, kuptohet që shpeshtësia e informacioneve të tyre për turizmin shqiptar, sa herë raportojnë për Shqiperinë ekonomike, është më e vogel. Po punojmë që kjo shpeshtësi te rritet. Do të përmendja si arritje në këtë drejtim ardhjen në Shqipëri këtë vit të gazetarëve të gazetarëve nga “Herald Tribune”, “The Observer”, “Der Spiegel”, “Die Zeitung”, “The Times – Los Angelos” , nga agjensia “Deutche Ëelle” e shumë media të tjera prestigjioze me ndikim të fuqishëm ne opinionin ndërkombëtar.Më lejoni t′ju raportoj po ashtu se qeveria shqiptare ka lëvruar dhe një fond të vecantë për reklamat që u kryen gjatë këtij viti në mediat ndërkombëtare si dhe ato që janë në proces për vitin e ardhshëm. Ky veprim është në linjë me përpjekjet tona p&eu′er të shfrytëzuar avantazhet krahasuese të ofertës turistike shqiptare në rajonin tonë. Kështu, në dhjetor 2005, në bashkëpunim të ngushtë me PNUD-in, shpallëm Strategjinë e Zhvillimit të Turizmit Kulturor dhe Mjedisor në Shqipëri. Është ndër të parat strategji tek ne, që shoqërohet me një plan konkret veprimi dhe ne te cilen jane parashikuar kostot reale. Synojme te perqendrohemi(pa harruar turizmin e reres dhe te detit) në turizmin kulturor, atë rural e mjedisor njëkohësisht. Veçanë′ht mund të sigurojmë avantazh e të jemi konkurrues në Ballkan e me gjerë në Mesdhe me turizmin kulturor dhe mjedisor. Për të ndihmuar këtë lloj turizmi, në prill të këtij viti nëns′uam me PNUD-in një marrëveshje afatgjatë me vlerë 3.5 milionë dollarë. Krahas ndihmës në rigjenerimin e thesareve kulturore të qyteteve tona historike, si Gjirokastra(e listuar ne ato qytete të botes që përbejnë trashëgiminë e njerëzimit, nga UNESCO) dhe Berati, marrëveshja me PNUD-in parashikon një program për përmiresimin e imazhit të vendit tonë pranë të gjithë aktorëve ndërkombëtare të interesuar për Shqipërinë, ngritjen e qendrave vendore të informacionit turistik, si dhe njohjen e përvojes së një vendi të vogël me industri turistike të përparuara, si Kosta Rika. Po ashtu, PNUD-i ka ndihmuar ne ngritjen e nje website-i modern dhe me informacion të plote për Shqipërinë turistike, i cili është përfunduar dhe shumë shpejt do të bëhet funksional.Në bashkepunim me ekspertin me ne ze te Organizates Boterore te Turizmit per legjislacionin turistikne periudhen maj-shtator 2006 ministria shqiptare e Turizmit ka pergatitur ligjin e ri per Turizmin, i cili eshte ne fazen e diskutimit perfundimtar mes ministrive te tjera te linjes dhe aprovimit ne qeveri. Nëpermjet këtij ligji te ri, vizitori, turisti i huaj dhe konsumatori i shërbimeve të plota turistike shqiptare do të gjejë mbrojtjen dhe garancitë ligjore që deri tani i mungonin (si per shembull do te garantohet e drejta për t′u ankuar dhe për të marrë dëmshpërblim ndaj një shërbimi turistik të munguar ose difektoz për faj të akomoduesit apo operatorit turistik shqiptar, do te ngrihet struktura shtetërore pranuese dhe përpunuese të ankimit-sik′e do të jetë Zyra përkatese e Ankesave pranë Ministrisë së Turizmit-, etj.). Një komunitet turistik i huaj i mbrojtur me ligj në Shqipëri përfaqëson garancinë themelore të investuesit të huaj, krahas vullnetit dhe ofertës qeveritare për të pranuar me entuziazem paketën “Shqiperia një euro” në fushën e turizmit. Nisma e fundit qeveritare e gjen veten të shprehur tërësisht në termat e projektligjit, pse lehtësirat e kontraktimit, të klimës miqësore, transparente e ndihmuese për investuesin vendas dhe të huaj në turizëm, ky projekt ligji i garanton në kapituj të vecantë të tij. Po ashtu, OBT eshte e interesuar te na ndihmoje intensivisht me organizimin e Panairit te pare Nderkombetar Turistik te Tiranes ne shkurt 2007, per ta listuar edhe kryeqytetin tone ne ato kryeqendra qe organizojne aktivitete te tilla ne rajon, Evrope e me gjere. OBT mund te na ndihmoje edhe ne pergatitjen e nje plani strategjik per zhvillimin e turizmit rural ne Shqiperi. Mund t′ju raportoj se sot, afërsisht nje vit pas shpalljes së strategjise sone te nxitjes se turizmit kulturor dhe natyror, numri i vizitorëve të huaj që kanë vizituar Shqipërinë për qëllime kulturore është treguesi i rritur më shpejt në 30 përqind më shumë vizitorë që ka patur vendi yne? gjatë gjysmës së parë të 2006. Një rritje të tillë e kemi ndjerë të gjithë, duke parë me sytë tanë me shume të huaj të frekuentojnë sheshet e qyteteve tona, muzetë dhe objektet tona historike, kulturore apo të kultit kësaj pranvere, vere dhe vjeshte.Ne te ardhmen e afert, ne synojmë të ofrojmë për vizitorët vendas dhe të huaj produkte e shërbimeve turistike të shtrira gjatë gjithë vitit dhe në gjithë Shqipërinë. Duam të sjellim në mënyrë të natyrshme e të integruar Shqipërine si destinacion e produkt turistik Gjykoj se rezultati ka qenë një sezon veror i turizmit në Shqipëri më mirë i organizuar dhe orientuar nga të gjitha vitet e tjerë të periudhës së tranzicionit (këtë e dëshmon rritja më 27 përqind e pushuesve verore në të gjithë Shqipërinë në muajt qershor-gusht, si dhe mjaft tregues të tjerë direkte dhe indirekte).Ligji qe do te nisim te zbatojme se shpejti dhe vete nevojat e popullates turistike boterore kerkojne zbatimin e standarteve te pranuara boteris′ne turizem. Per kete dikasteri qe une drejtoj po punon me shoqatat e? biznesit turistik shqiptar. Ai ka nenshkruar me to nje kontrate per zbatimin e Kodit Global te Etikes te OBT-se edhe tek ne. Kodi perfshin nende nene, te cilat theksojne “rregullat e lojes” per destinacionet turistike, per qeverite, per tour-operatoret, per agjentet turistike, per punonjesit qe kryejne sherbimet turistike dhe per vete udhetuesit-turista. Ne procesin per zbatimin e ketij Kodi, mundesia e perfshirjes se Shqiperise ne harten e turizmit seksual eshte gati e paperfillshme, duke pare angazhimin maksimal te qeverise shqiptare, organeve te saj te ruajtjes se rendit dhe ndergjegjesimin e mbare shoqerise shqiptare per te mos lejuar shfrytezimin e vajzave dhe femijeve shqiptare per kete biznes te ndyre.”Vellezerit siameze” turizëm-kulturë jane gjetja jone strategjike per te mundesuar ardhjen e sa me shume vizitoreve te huaj ne Shqiperi. Ju ftojme edhe ju, te nderuar gazetare te mediave prestigjoze te huaja, ta vizitoni dhe te perjetoni eksperiencen shqiptare si turiste kulturore. Do te ngeleni pa dyshim te kenaqur, pse vendi yne renditet i dyti ne Mesdhe(pas Italise), persa i perket treguesit te intensitetit te monumenteve kulturore (kemi 1.5 te tille per km katror).Duke ju falenderuar edhe nje here per interesimin tuaj dhe per kontributin e shume nga ju per njohjen e Shqiperise turistike, ju sugjeroj te vendosni me shum′ika kontakti e marrjeje informacioni nga brenda Shqiperise. Turistet kudo ku jane ne bote meritojne me shume informacion e adresim per te njohur vendin me pak te zbuluar te Mesdheut dhe per te shijuar befasite e tij turistike.
Ju faleminderit!

8 Dhjetori- Dita e ndërgjegjes rinore dhe kombëtare.

Tirane me, 9 Dhjetor 2006
Rinia shqiptare si në pak vende të tjera të botës i është dashur të ndryshojë kahjen e historisë. Dhe pikërisht këtë e ka bërë në? Dhjetor të vitit 1990, duke e futur shoqërinë shqiptare në hullitë e demokracisë, dhe të proceseve integruese me kryefjalën gjithmonë aktuale “Ta bëjmë Shqipërinë si gjithë Europa”. Ndonëse të rinj në moshë, ata qenë në lartesinë e mendimit progresist, të atij mendimi që themeloi një civilizim të ri.Dhe ky moment shtyu kohën nga shpresat e mëdha? historike në çdo gjë, por u përjetua si i tillë më shumë në disa permasa si ajo politike, sociale, etike dhe estetike,? sepse në thelb përballej progresi me regresin,? e mira me të? keqen. 8 Dhjetori shënoi në historinë e kombit shqiptar celjen e epokës se lirisë, të shkelur dhe përcudnuar nga diktatura më e egër në Europë, ringjalljes s&e′; vlera′që komunizmi e kishte modeluar monstruozisht me krijimin e “Njeriut të ri”.Rinia shqiptare së bashku me intelektualët iluministë? të dhjetorit, i dhanë të drejtën ketij populli të njësohej me kombet e qytetëruara, të cilat lirinë e kanë në themel të′stitucioneve dhe jetës ′uml; tyre sho′uml;rore.Që nga Dhjetori i 90, kanë kaluar mjaft ′e, ku përgjatë tranzicionit shqiptar, rinia ka rrugëtuar në trajektoren e shpresave dhe zhgënjimeve. Ajo është gjindur mes retorikës dhe realitetit, shpresës dhe zhg′ml;njimit. Te? parat gjithmonë te bukura te dytat jo dhe aq. Ne kemi vendosur ta ndryshojme këtë raport në favor të dëshirave dhe mundësive të reja që i ofrohen asaj. Mazhoranca e djathtë e ardhur në pushtet me zgjedhjet e 3 korrikut,dhe qeveria Berisha,? tek rinia dhe studentët gjetën një mbështetje të madhe, dhe kjo ndodhi natyrshem. Që në gjenezën e pluralizimit, këto forca politike lindën dhe u njësuan me platformën e ndryshimit, që studentët i ofruan Shqipërisë. Kudo në vendet e zhvilluara dhe emancipuara, rinia ka një status të saj, cka do të thotë, pjesëmarrje dhe vendimarrje, si dhe projektim në të ar′en, nëpërmjet një formimi intelektual. Këtë po synon qeveria shqiptare nëpërmjet Strategjisë Kombëtare të Rinisë? 2006-2013, e shoqëruar me Plan Kombëtar Veprimi.
Kjo strategji përbën një nga dokumentat me themeltare të objektivave dhe reformave te qeverisë Berisha. Dokumenti bazë i politikave rinore, nuk u konsiderua nga ne, si një detyrim rutine pune i një ministrie, por si një kurorëzim i ideve, dhe përpjekjeve për të ndryshuar aktualitetin dhe ndertuar një koncept modern? me vizione për të rinjtë nga të cilat shihen mundesi profesionaliteti, punësimi, komunikimi, njohje në një shkalle sipërore.Ndryshimi gjeti shprehjen më konkrete në hartimin e politikave tona rinore në kordinim të plotë me ato të BE, duke u mbështetur në të drejtat themelore të një shoqërie demokratike dhe me standarte europiane. Keshtu si orientim baze të politikave për të, ne patëm mbrojtjen e të drejtave të njeriut, diversitetin, nxitjen e punësimit, kujdesin social-ekonomik dhe vecanërisht pjesëmarrjen në vendim-marrje, duke besuar thellesisht se pa integrim të rinisë, nuk mund të këtë integrim të vendit në BE.Tek Rinia , ne kemi? aleatët gjenetik për ndryshim, për zhvillim dhe integrim dhe jo bashkëpunëtore për interesa të vogla partiake, të mishëruar në tubime jahengexhinjsh kronikë, e admironjës të barërave të ndryshme.Por ne tek ata gjejmë? dhe shpirtin? e vërtetë të? kundërshtimit, kundër konformizmit, që politika jo rrallë, na përfshin ne njerëzve të saj.Intuita jonë politike matet jo pak me interpretimin që u bëjmë këtyre kundërshtive . Rinia shqiptare përjetësisht mbetet e lidhur me Dhjetorin ai është muaji i saj i cili është muaji i ndërgjegjes dhe i meditimit, apo i ballafaqimeve historike.Ne jemi duke filluar një fushatë të re elektorale ku partia e stdudenteve ,partia e Dhjetorit zyrtarisht e njohur si Partia Demokratike përballet me ata, që këtë muaj dikur e rrethuan me tanke dhe policë dhe e përgjakën me një kronologji kriminale, duke filluar me Brocin e perfunduar me Azem Hajdarin të cilet MTKRS po i nderon siç u ka hije; Unë besoj që Rinia shqiptare në këtë sfidë do të jetë vetvetja.
Ne besojmë se kjo Strategji vjen në kohën e duhur; ajo do ta orientojë rininë shqiptare drejt? standarteve për zhvillim dhe do ta shndërroje atë në promotore të vlerave demokratike dhe europiane. Zakonisht logjika rinore i kapërcen konturet e cdo strategjie dhe ne s′do të na vijë keq nëse kështu ndodh, sepse strategjia që ne kemi hartuar, parashikon dhe këtë: Ajo nxit ambicjen e rinisë shqiptare por jemi të lumtur që ajo u identifikua me Dhjetorin, muajin tuaj, muajin e demokracisë.

8 Dhjetori 1990, dita e rizgjimit më te madh te shqiptarëve që nga koha e Rilindjes Kombëtare

Tirane me, 8 Dhjetor 2006
Te dashur dhjetoriste, te rinje e te reja.Dita e sotme 8 Dhjetor nuk shenon per ne vetem nje date historike, ajo e fitores se lirise, por ajo beri? rizgjimin më te madh te shqiptarëve që nga koha e Rilindjes Kombëtare. Dhe kete e bene studentët, ata qe si askush tjeter perqafojne te paret dijen, ndryshimin, dhe progresin. Ne Dhjetorin e 90 te gjithe ne, u lidhem me shume se kurre me rinine, sepse Shqiperia i perkiste dhe do ti perkase asaj. Te rinite së bashku me intelektualët iluministë? të dhjetorit, e njesuan Shqiperine? me kombet e qytetëruara, të cilat lirinë ne te gjitha dimensionet e saj ,kanë në themel të institucioneve dhe shoqerise së tyre.Qeveria Berisha e dale nga zgjedhjet e 3 Korrikut, është produkt edhe i 8 Dhjetorit, i vullnetit të rinisë shqiptare, është produkt i shpirtit të një kombi që kërkon të jetojë me dinjitet në gjirin e familjes se madhe europiane.Kjo pjese e cmueshme e historise per kombin shqiptar, nuk mund te ndricohej perjetesisht nese nuk do kishte farin e saj, liderin e protesave te Dhjetorit dhe demokracise Azem hajdarin. Vlerat e patjetërsueshme historike për fatet tona politike e shoqërore, jane te lidhur ngushtë edhe me emrin e ketij njeriu te madh, dhe? të një partie, të Azem Hajdarit dhe Partisë Demokratike. Ish presidenti cek, antikomunisti i njohur ne Europe, humanisti Havel ne nje fjalim te tij do te thonte”? se e verteta arrihet kur ndergjegja dhe llogjika behen nje”. Te verteten e madhe te lirise e arriti dhe e percoi mes te rinjve Azem Hajdari, sepse e tille ishte dhe ndergjegja e tij :kunder dhunes, kunder dikatures, kunder fjales se burgosur nga deshtaket e mjere komuniste. Cdo Dhjetor por dhe muaj te tjere te vitit, ne te gjithe politikane dhe njerez? te thjeshte, intelektuale dhe studente perkujtojme Azemin si një shembull humanizmi dhe qytetarie.Pas tetë vitesh të një opozite dramatike, periudhe në të cilën u krye edhe krimi politik më i shëmtuar i kohëve tona, partia e dhjetorit, që si kryetare të parë pati Azem Hajdarin dhe Sali Berishën, rierdhi? në pushtet, duke përligjur shpresën e shqiptarëve për ndryshim. Azem Hajdari qe njeri i mendimit dhe i veprimit, një sintoni e admirueshme, natyrshëm pengesë për armiqtë e Shqipërisë dhe demokracisë. Ndër të tjera 8 Dhjetori eshte dhe nje dite qe thërret drejtësi në emër të tij, liri – demokraci, dhe një ′ipëri si gjithë Europa,

Samiti i 9-të i Forumit Ekonomik të NEQ-it

TIRANË me, 22-23 Nëntor 2006
PRESIDENCA SHQIPTARE E NISMËS SË EUROPËS QËNDRORE
TAVOLINE E RRUMBULLAKËT MBI TURIZMIN, PASURITË DHE PRONAT E PALUAJTSHME: “Oportunitetet e Ndërtimit në Rajon”
Fjala e Z. Bujar LESKAJ Ministër? i Turizmit, Kulturës, Rinisë dhe Sporteve
Tema:Zhvillimi? i turizmit në Shqipëri, drejtimet strategjike dhe oportunitetet e investimit
Të nderuar zonja dhe zotërinj pjesmarrës,
Shqiperia, si një ndër vendet e rajonit të Mesdheut? i cili përbën? destinacionin udheheqes turistik ne bote, ku turizmi kryesisht eshte i perqendruar ne zonat bregdetare,?? me potencialet e saj sic jane: bregdeti terheqes, biodiversitet i pasur, peisazhe natyrore, vende historike dhe kulturore, si dhe nje jete tradicionale ende e gjalle ne zonat rurale, mund të zhvillohet si destinacion turistik i ardhshem nepermjet nderthurjes se zhvillimit te te gjitha tipeve te produktit turist′ duke priorizuar?? zhvillimin e turizmit te interesit te vecante dhe atij te biznesit dhe konferencave, duke u fokusuar me specifikisht ne ate kulturor dhe natyror.? Zhvillimi i ketyre formave te turizmit te cilat mund te dalin ne treg pa nderhyrje te medha investuese, ofron njekohesisht mundesi per rritjen e cilesise se jetes kryesisht per komunitetet qe ndodhen ne afersi te zonave me interes natyror dhe kulturor, te cilat sot po konfrontohen me oportunitete te kufizuara ekonomike. Duke njohur rendesine e nje ambienti atraktiv, si parakusht per suksesin e turizmit, si dhe potencialet e medha qe ka Shqiperia, ne bashkepunim te ngushte me PNUD, Ministria e TKRS e Shqiperise hartoi dhe shpalli Strategjine e Zhvillimit te Turizmit Kulturor dhe Natyror, ne fund te Dhjetorit te vitit te kaluar. Qellimi i saj eshte rritja e cilesise se jetes per nje numer sa me te madh dhe ne rritje shqiptaresh, duke qene pjese e strategjise se vendit ne drejtim te permbushjes se angazhimeve te Qeverise. Vizioni yne per te ardhmen e afert, eshte qe keto forma te turizmit te jene elemente te suksesshem te ekonomise kombetare, duke vleresuar dhe konsideruar rritjen e kerkeses se tregut turistik nderkombetar. Vizioni i qeverise shqiptare eshte ne perputhje me Strategjine e rinovuar te Lizbones, te ndermarre nga Komisioni Evropian ne shkurt 2005 per nje rritje me te fuqishme e te qendrueshme, si dhe vende pune me shume dhe me te mira, si dhe me konkluzionet e Forumit te Katert te Turizmit Evropian ne tetor 2005 ne Malte. Ajo ka pare oportunitetet e saj, duke iu referuar veçanerisht turizmit kulturor, mjedisor dhe atij rural.Per zbatimin e Strategjise se Zhvillimit te Turizmit Kulturor dhe Ekoturizmit, ne kemi nenshkruar marreveshje afatgjate me PNUD-in per zhvillimin e nje programi te plote per mbeshtetjen e Qeverise Shqiptare ne forcimin e kapaciteteve per konfrontimin ndaj sfidave te? turizmit modern, per krijimin e prezences se internetit ne menyre efektive per turizmin shqiptar, si dhe zbatimin e nje marketimi te gjere ne bote per produktin turistik shqiptar. Ne perputhje me permiresimet e propozuara te legjislacionit ne Forumin e Turizmit Europian ne Malte ne tetor 2005, po bashkepunojme intensivisht me ekspertet e OBT-se dhe kemi hartuar draftin e ri të ligjit të turizmit i cili mbështet dhe stimulon investimet në këtë fushë. Projekt-ligji kerkon te jete nje shprehje ligjore e nismes “Shqiperia nje euro” ne sektor, nepermjet ofrimit te Shqiperise si produkt integral turistik per gjate gjithe vitit, ne menyre cilesore dhe ne perputhje te plote me standartet e percaktuara nga Axhenda 21 e Bashkimit Evropian. Ligji i ri per Turizmin e kthen Shqipërinë ne nje vend shume terheqes dhe te sigurte per investuesit e huaj, per diasporen shqiptare si dhe per vete biznesin e brendshem. Po ashtu, nepermjet ketij ligji, vizitori, turisti i huaj dhe konsumatori i sherbimeve te plota turistike shqiptare gjen mbrojtjen dhe garancite ligjore qe deri tani i mungonin (si per shembull e drejta per t′u ankuar dhe per te marre demshperblim ndaj nje sherbimi turistik te munguar ose difektoz per faj te akomoduesit apo operatorit turistik, strukturat shteterore pranuese dhe perpunuese te ankimit-sikurse do te jete Zyra perkatese e Ankesave prane Ministrise se Turizmit-, etj.). Nje komunitet turistik i huaj i mbrojtur me ligj ne Shqiperi perfaqeson garancine themelore te investuesit te huaj ne turizem, krahas vullnetit dhe punes qeveritare per paketen “Shqiperia nje euro” ne kete sektor. Qellimi themelor i ligjit te ri eshte promovimi i gjithe Shqiperise si nje destinacion turistik i cilesise se larte, me produktet e tij te kultures, artit dhe traditave te mikpritjes, ne menyre qe pershtypja tek turisti i huaj te jete aq pozitive sa te gjeneroje nje industri te qendrueshme.Per arritjen e objektivave strategjike per zhvillimin e turizmit, ne sot perballemi me nje sere sfidash te cilat lidhen kryesisht me infrastrukturen e kufizuar ne shumicen e rajoneve te Shqiperise,? moszbatueshmeria e ligjit, situacione te paqarta pronesie mbi token dhe ndertimet, mungesa e nje sistemi per grumbullimin e te dhenave informative dhe perpunimit te tij sipas standarteve nderkombetare, si dhe pranimi dhe zbatimi i parimit te zhvillimit te qendrueshem nga te gjitha nivelet.Eshte mjaf e rendesishme te strukturohet, organizohet dhe zhvillohet turizmi vendas dhe produktet e tij, si dhe te permiresohet cilesia e produktit ekzistues dhe sherbimeve. Kjo do te influencoje edhe ne terheqjen e turisteve te huaj, per te garantuar nje perfitim maksimal.Ne investimet per infrastrukturen, prioritet do te kene zhvillimi i sistemeve eficente te? trajtimit te ujrave te zeza dhe mbetjeve te ngurta,, lidhjet me rruge, furnizimi me uje dhe energji elektrike. Vendi, eshte e rendesishme te siguroje nje sherbim ajror vendas, duke priorizuar krahas rikonstruksionit per standartizimin e aeroportit te Rinasit, reabilitimin ose ngritjen e pistave te thjeshta te aviacionit ne Sarande, Gjirokaster, Berat dhe Korce. Linjat detare qe lidhin Durresin, Vloren dhe Saranden perbejne nje alternative atraktive si per turistet e huaj ashtu dhe vendas.Hapsira e bregdetit shqiptar është një nga asetet me vlerë të këtij vendi, nga pikëpamja ekonomike e zhvillimit dhe mjedisore. Për një zhvillim të qëndrueshëm të këtyre zonave janë të rëndësishme të kryhen planifikime të zhvillimit të integruar, si dhe të vendosen sisteme eficente të menaxhimit dhe kontrollit të tyre.Me rritjen e presionit të popullsisë, pra tendencës së urbanizimit dhe rritjes së investimeve drejt zonave bregdetare, është e domosdoshme të ruajmë dhe zhvillojmë qëndrueshëm ato zona që gjatë bregdetit kanë mbetur të pazhvilluara dhe të paprekura nga ndërtimet e pakontrolluara dhe të përmirësojmë produktin ekzistues turistik dhe peisazhet e ndotura natyrore dhe ndërtimore.? Integriteti ekologjik? i disa zonave bregdetare, zonave′tyrore dhe kulturore? është prekur nga ky presion zhvillimi. Cilësia e ulët e ndërtimit dhe mosnjohja e stileve arkitekturore të traditës ka ulur vlerat estetike të bregdetit shqiptar duke? i bërë ato jo atraktive.Në këto kushte një planifikim? i integruar zhvillimi dhe një system efektiv menaxhimi përbëjnë pikat kyce për një zhvillim të qëndrueshëm.Të gjithë kanë politikat e tyre nacionale të cilat sipas stadit të zhvillimit janë? më të avancuara apo të sapo ndërtuara, sic është rasti? i Shqipërisë.?
Në kushtet e ndryshimeve të shpejta të tregut, partneritetet në nivele kombëtare dhe ndërkombëtare janë të nevojshme si në drejtim të koordinimit të politikave ashtu dhe në drejtim të rritjes së standarteve në shërbim të të qënit i konkurueshëm.
Për këtë nevojitet që ne të hartojmë plane dhe programe zhvillimi të cilat përfshijnë kontekste më të gjera se ato nacionale, duke ndikuar kështu në zhvillime të integruara dhe komplementare,? dhe në theksim e ruajtje të kulturave që prezanton cdo vend.

Fjala ne Forumin Krans Montana

Tirane me, 25 Nentor 2006
Te nderuar Zonja dhe Zoterinj!
Eshte nje nder i veçante dhe nje kenaqesi per mua te paraqes perpara jush perpjekjet e Qeverise Shqiptare per forcimin e lidhjeve me Bashkimin Evropian ne fushen e zhvillimit te industrise se turizmit. Me lejoni t′ju informoj se keto perpjekje tashme jane institucionalizuar. Ky institucionalizim eshte i shtrire ne tre drejtime kryesore:
1.Ne perputhje me Strategjine e rinovuar te Lizbones, qeveria shqiptare pershendeti startin e ri te ndermarre nga Komisioni Evropian ne shkurt 2005 per nje rritje me te fuqishme e te qendrueshme, si dhe vende pune me shume dhe me te mira. Sikurse vete zevendesPresidenti i KE-se, z. Gynter Ferhojgën e ka perkufizuar ne Forumin e katert te Turizmit Evropian ne tetor 2005 ne Malte :”Industria turistike e Evropes eshte nje sektor ne bum. Objektivi kryesor i politikes sone eshte te permiresojme konkurrueshmerine e industrise turistike europiane dhe te krijojme me shume vende pune nepermjet nje rritjeje te qendrueshme ne sektor”. Qeveria shqiptare ka vleresuar lart perfundimet e ketij Forumi dhe qendrimin e Komisionit Evropian per krijimin e nje Partneriteti te ri me te fuqishem per Turizmin Evropian. Ajo ka pare oportunitetet e saj, duke iu referuar veçanerisht turizmit kulturor, mjedisor dhe atij rural. Sikurse thuhet ne dokumentin kryesor strategjik te Komisionit Europian me titull “Nje politike turizmi e rinovuar e BE-se: Drejt nje pertneriteti me te fuqishem per Turizmin Evropian”, faqe 6 “…Zonat rurale jane bere me atraktive dhe ofrojne shume perparesi mjedisore…Kjo mund te jete nje mundesi e rendesishme per Vendet e reja Anetare te BE-se dhe per vendet kandidate. Fondi i ri Evropian i Bujqesise per Zhvillimin Rural do te jape mbeshtetje per:
·Inkurajimin e aktiviteteve turistike si pjese e diversifikimit te objektivit te ekonomise rurale
·Studime dhe investime per mirembajtjen, restaurimin dhe ngritjen cilesore te trashegimise kulturore…”
Duke marre parasysh fokusin dhe perspektiven e mesiperme te Komisionit Evropian, si dhe nevojat dhe segmentet e veçanta te tregut, qeveria shqiptare punon per mbeshtetjen e turizmit te reres dhe detit krahas promovimit te komponenteve kulturore, mjedisore dhe rurale te tij.?
2.Ne Programin e saj per zhvillimin ekonomik te Shqiperise 2005-2009, qeveria shqiptare konsideron zhvillimin e nje turizmi te qendrueshem e cilesisht te ri si nje nga perparesite e programit(krahas promovimit te bujqesise/agroindustrise dhe ekporteve). Zhvillimi i turizmit cilesisht te ri ne Shqiperi ka te beje me promovimin e nje industrie turistike qe synon shfrytezimin e avantazheve krahasuese te vendit. Keshtu per shembull, nga pikapamja e trashegimise kulturore, Shqiperia renditet vendi i dyte ne Pellgun e Mesdheut(pas Italise) per densitetin e monumenteve te kultures. Kemi 1.5 te tille per çdo kilometer katror. Nderkohe qe turizmi i kulturës, aventurës dhe ekoturizmi janë tregjet me rritjen më të shpejtë të turizmit në mbarë botën-15 deri 20 përqind në vit. Ato përfaqësojnë sot më shumë se një të katërtën e tregut botëror të turizmit. Ne fund te dhjetorit te vitit te kaluar, ministria e Turizmit e Shqiperise shpalli Strategjine e saj Kombetare per zhvillimin′Turizmit Kulturor e Mjedisor dhe nje plan konkret zbatimi te Strategjise. Ky perafrim u ndihmua gjeresisht nga PNUD-i dhe nga eksperte te nivelit boteror te komisionuar prej tij. Po ashtu, ne linje me orientimet e BE-se per pergatitjen e Axhendes Europiane 21 per Turizmin(kur e perfshire eshte edhe OBT-shiko faqe 8 e dokumentit te permendur me siper-), ministria e Turizmit e Shqiperise ka aprovuar draft projektin e OBT-se dhe PNUD-it per zhvillimin e qendrueshem te turizmit shqiptar te bazuar mbi natyren dhe te atij rural.??????
3.Krahas ngritjes ne nje nivel cilesisht te ri te marredhenieve me OBT-me daten 11 mars u takova personalisht me sekretarin e pergjithshem te OBT-se, z. Francesco Frangialli ne Panairin e Berlinit-, ministria e Turizmit e Shqiperise po synon bashkepunimin efikas me te gjithe partneret dhe institucionet donatore nderkombetare te interesuara per zhvillimin e turizmit te qendrueshem ne Shqiperi, sikurse PNUD, Bashkepunimi Italian, GTZ, SNV, projekti EDEN i financuar nga USAID, etj. Ne linje me permiresimet e propozuara te legjislacionit ne Forumin e Turizmit Europian ne Malte ne tetor 2005(workshopi “Mbi permiresimin ligjor ne çeshtjet e turizmit”), Shqiperia po bashkepunon me ekspertet e OBT-se per te zhvilluar nje legjislacion turistik modern, nepermjet nje projekti per perditesimin e legjislacionit. Edhe pse legjislacioni yne i pergjithshem per investimet e huaja eshte mjaft liberal dhe stimulues, ne kerkojme te favorizojme edhe me shume kompanite e huaja dhe vendase qe do te investojne ne zonat me potencial te larte turistik, duke u dhene atyre statusin e Personit Juridik te Stimuluar. Ministria e Turizmit i jep kompanise se stimuluar mbeshtetje dhe lehtesira per marrjen e lejes dhe truallit te ndertimit, si dhe lehtesira per sigurimin e kredive nga bankat ose institutionet e tjera financiare. Ne e dime qe industria turistike kontribuon me 32-60 perqind te GDP-se ne pjesen me te madhe te vendeve evropiane te zhvilluara. Mes gjithe aktiviteteve te turizmit, komponenti kulturor eshte ai qe premton me shume ne bashkeveprimin nderkulturor mes shteteve(Lizbone 2005, studimi i gjashte). Ai eshte komponenti i perspektives, perderisa ne tre vitet e ardhshme do te rritet sa te perfaqesoje 65-70 perqind te industrise se pergjithshme turistike. Prandaj dhe Shqiperia kerkon ta zhvilloje sa me shume. Nese ju vini ne shqiperi, do te vizitoni ansamble te qyteterimeve antike deri tek fortifikimet e Ali Pashes se Janines. Do te gjeni ketu njerez mikprites dhe me deshiren e mire per t′ju shoqeruar ju gjate gjithe thesareve kulturore shqiptare. Mirupafshim ne Shqiperi!
Ju Faleminderit!

Zbuloni Shqiperine Turistike!

Londer me, 20 Nentor 2006
Te nderuara Zonja dhe Zoterinj!
Rajoni i Mesdheut perben destinacionin udheheqes turistik ne bote, ku turizmi kryesisht eshte i perqendruar ne zonat bregdetare, te cilat presin rreth 30% te turisteve nderkombetare. Ne totalin e gjatesise bregdetare mesdhetare prej 46 000 km, ben pjese edhe bregdeti i Shqiperise prej 427 (273 km bregdeti e detit Adriatik dhe 154 km bregdeti Jonian. Ky bregdet ofron mundesine e zhvillimit te turizmit te diellit dhe plazhit dhe formave te tjera te turizmit. Format e tjera te turizmit jane shtrire ne te gjitha anet e vendit. Sidomos turizmi kulturor perben nje thesar shqiptar per t′u zbuluar! Nga pikapamja e trashegimise kulturore, Shqiperia renditet vendi i dyte ne Pellgun e Mesdheut(pas Italise) per densitetin e monumenteve te kultures. Kemi 1.5 te tille per çdo kilometer katror. Ne menyre qe vendi yne te jete nje destinacion turistik i plote ne tregun turistik mesdhetar dhe nderkombetar, po punojme te krijojme produktin turistik nepermjet nderthurjes se zhvillimit te te gjitha tipeve te turizmit. Produktit te diellit dhe plazhit, te interesit te vecante dhe atij te biznesit dhe konferencave, duke perparesuar per periudhen afatshkurter dhe afatmesme zhvillimin e turizmit kulturor dhe natyror. Nje orientim i tille zhvillimi do te jape ndikimin e tij ne rritjen e vendeve te punes, te te ardhurave nga turizmi, ne uljen e perqindjes se urbanizimit si dhe ne rivleresimin e zonave bregdetare.Biodiversiteti klimatik, gjeografik dhe fizik i Shqiperise shpjegon aresyen e nje flore dhe faune shume te pasur. Ato perfaqesohen me shume rezervate dhe parqe natyrore brenda vendit. Sipas statistikave te IUCN-se, tek ne ka kater rezervate natyrore, 13 parqe natyrore, 4 monumente te natyres, 4 zona te mbrojtura detare dhe kater rezervate te burimeve natyrore te menaxhuara. Ne to mund te ushtrohen lirshem udhetimi me kajak, ngjitja alpine ne male te thepisura, peshkimi, sporte te tjere dimerore, shetitje me biçikleta malore, ekoturizem, ekuitacion, etj. Duke njohur rendesine e ketij ambienti atraktiv shqiptar, si parakusht per suksesin e turizmit, qeveria shqiptare punoi intensivisht per pergatitjen sa me cilesore te sezonit turistik 2006.Po funksionon me ritem te plote katerkendeshi i bashkepunimit qeveri qendrore(ministri te linjes)-qeveri vendore-shoqeri civile lokale-biznes lokal. Vete kryeministri Berisha ditet e fundit nxiti qeverite vendore(bashkite dhe komunat) per te shtuar sherbimet e tyre ndaj turisteve dhe strukturave pritese te tyre, duke garantuar mbeshtetje maksimale nga qeveria qendrore. “E cila duhet te filloje”, sikurse u shpreh ai, “qe ne pikat kufitare ku hyjne turistet”. Per kete qeveria shqiptare ka liberalizuar rregjimin e vizave, si dhe procesin e liçensimit te veprimtareve turistike, apo dheniet e lejeve per fshatrat turistike. Krahas masave ndihmuese e nxitese per turizmin ne nivel te te gjithe qeverise, ministria e Turizmit nga ana e saj ka shpalosur nje program ambicioz qe perfshin nga botimi i manualeve, hartave dhe guidave turistike kombetare dhe per te gjitha qytetet kryesore te vendit, tek organizimi i Konferences se pare Kombetare te Biznesit Turistik me 23 maj 2006 dhe i Panairit te pare Nderkombetar te Turizmit ne Tirane. Gjate periudhes shtator 2005-shkurt 2006, nepermjet nje turi me takime ne te gjitha prefekturat e vendit, ministria e Turizmit ka njohur problematiken e zhvillimit te turizmit ne te gjitha zonat e Shqiperise dhe po zbaton nje plan nderhyrjesh per sigurimin e sherbimeve turistike cilesore sipas standarteve te BE-se. Puna eshte perqendruar ne ngritjen e qendrave te informacionit turistik ne qytetet me atraktive te vendit, si dhe ne permiresimin e sinjalistikes rrugore per objektet me vlera turistike. Ne′vel te rregullimit mjedisor dhe investimeve kapitale te te gjithe bregdetit shqiptar, ministria e Turizmit po zbaton master planin e realizuar nepermjet nje projekti te Bankes Boterore per Menaxhimin e Integruar te Bregdetit.?
Krahas nxitjes se zhvillimit te turizmit te reres dhe detit, duke pare potencialet e medha qe ka Shqiperia(biodiversiteti i pasur, peisazhe natyrore, vende historike dhe kulturore dhe nje jete tradicionale ende te gjalle), ne bashkepunim te ngushte me PNUD-in, Ministria e Turizmit hartoi dhe shpalli Strategjine dhe Planin e Veprimit te Zhvillimit te Turizmit Kulturor dhe Natyror ne fund te Dhjetorit te vitit te kaluar. Qellimi i kesaj Strategjie eshte ngritja e cilesise se jetes per nje numer sa me te madh dhe ne rritje shqiptaresh. Vizioni yne per te ardhmen e afert, eshte qe keto forma te turizmit te jene elemente te suksesshem te ekonomise kombetare, duke vleresuar dhe konsideruar rritjen e kerkeses se tregut turistik nderkombetar. Vizioni i qeverise shqiptare eshte ne perputhje me Strategjine e rinovuar te Lizbones, te ndermarre nga Komisioni Evropian ne shkurt 2005 per nje rritje me te fuqishme e te qendrueshme, si dhe vende pune me shume dhe me te mira, si dhe me konkluzionet e Forumit te Katert te Turizmit Evropian ne tetor 2005 ne Malte.Krahas perputhjes graduale dhe te qendrueshme te sektorit turistik shqiptar me standartet dhe politikat perparesore te BE-se, qeveria shqiptare ka nxitur dhe eshte pjesemarrese aktive e bashkepunimit rajonal ne fushen e turizmit. Marreveshje bashkepunimi i shkembimi eksperience jane nenshkruar me Kroacine, Maqedonine e Kosoven. Ne muajin prill te ketij viti, ministria e Turizmit mori pjese ne Mbledhjen e Ministrave Rajonale te Turizmit ne Kroaci. Ky takim u shfrytezua dhe per te marre pervojen e pasur e te sukseshme kroate ne zhvillimin e nje turizmi modern e konkurrues.
Per zbatimin e Strategjise se Zhvillimit te Turizmit Kulturor dhe Ekoturizmit, ministria shqiptare e Turizmit ka nenshkruar marreveshje afatgjate me PNUD-in, me vlere mbi 3.5 milione dollare. Marreveshje te tjera te rendesishme qe ndihmojne zhvillimin ne teresi te turizmit ne Shqiperi jane nenshkruar me projektin EDEN te USAID, me Peace Corps, me SNV hollandeze. Nderkohe qe jane ne fazen e permbylljes marreveshjet me Bashkepunimin Italian dhe GTZ-ne gjermane. Keto marreveshje synojne zhvillimin e nje programi te plote per mbeshtetjen e Qeverise Shqiptare ne forcimin e kapaciteteve per te perballuar sfidat e turizmit modern, per krijimin e prezences ne internetit ne menyre efektive per turizmin shqiptar, si dhe zbatimin e nje marketimi te gjere ne bote per produktin turistik shqiptar. Gjate Konferences se Biznesit Turistik Shqiptar ne Tirane, perpara grupeve te interesuara prezantuam Kodin Global te Etikes te OBT-se. Ky Kod sjelljeje do te jete pike referimi, si per sektorin publik ashtu dhe ate privat, te perfshire ne zhvillimin turistik. Ne perputhje me orientimet e BE-se per pergatitjen e Axhendes Europiane 21 per Turizmin dhe me permiresimet e propozuara te legjislacionit ne Forumin e Turizmit Europian ne Malte, kemi rritur nivelin e bashkepunimit me OBT-ne, e cila ka vene ne dispozicion? fonde dhe projekte me shume vlere per Shqiperine, sic jane projekti per zhvillimin e turizmit rural dhe me baze natyren dhe projekti per rishikimin dhe hartimin e kuadrit ligjor te ri turistik. Po bashkepunojme intensivisht me ekspertet e OBT-se per te zhvilluar nje legjislacion turistik modern ne Shqiperi. Edhe pse legjislacioni yne i pergjithshem per investimet e huaja eshte mjaft liberal dhe stimulues, ne kerkojme te favorizojme edhe me shume kompanite e huaja dhe vendase qe do te investojne ne zonat me potencial te larte turistik, duke u dhene atyre statusin e Personit Juridik te Stimuluar. Me marrjen e ketij statusi, kompania investuese perjashtohet nga tatimi mbi fitimin per pese vjet, ndersa per pese vite te tjere paguan vetem gjysmen e tatimit. Per investuesit e huaj qe riinvestojne fitimet e tyre ne shqiperi, paguhet vetem 40 perqind e tatimit mbi fitimin. Po ashtu, makinerite dhe mallrat e importuara qe shkojne per kryerjen e investimit ne zonen turistike perjashtohen nga taksat doganore. Nga ana tjeter, Ministria e Turizmit i jep kompanise se stimuluar mbeshtetje dhe lehtesira per marrjen e lejes dhe truallit te ndertimit, si dhe lehtesira per sigurimin e kredive nga bankat ose institutionet e tjera financiare. Ne paketen e re ligjore qe mendojme ta zbatojme shume shpejt (ndoshta qe ne fillim te muajit shtator te ketij viti), synojme te perjashtojme nga TVSH paketat turistike te vendit, per t′i bere sa me terheqese ato ne tregun nderkombetar. Duam te zhvillojme nje kuader te plote ligjor per fushat perberese te zhvillimit dhe veprimit te industrise turistike dhe perafrimit te tij me standartet e BE-se,? me objektivin e rregullimit te veprimtarive ne drejtimet e zhvillimit te qendrueshem, duke perfshire fushat e investimeve, planifikimit, klasifikimit, regjistrimit, standartizimit, licensimit, paketat turistike (te udhetimeve, pushimeve, tureve), regjistrimi ne NJAT, sistemi i certifikimit per turizmin e qendrueshem, percaktimi i definicioneve per llojet e strukturave turistike, mbledhjen dhe perpunimin e informacionit, insentivat, format e turizmit, etj.?? Te gjitha keto hapa kryhen, per aresye se ne stadin e sotem te zhvillimit te turizmit ne Shqiperi eshte mjaf e rendesishme te sigurohet dhe ruhet nje zhvillim afatgjate. Te strukturohet, organizohet dhe zhvillohet turizmi vendas dhe produktet e tij, te permiresohet cilesia e produkteve ekzistuese dhe sherbimeve, te krijohet produkti i promovueshem me cmim te leverdisshem dhe te krijohet nje imazh pozitiv ne nivelin nderkombetar.. Kjo do te influencoje ne terheqjen e turisteve te huaj, per te garantuar perfitimin maksimal.
Duke e perfunduar, mund te them se shanset e turizmit ne Shqiperi jane ne rritje gjeometrike. Ne vitin 2001 kemi patur gjithsejt 150 mije turiste te huaj. Vitin e kaluar numri i tyre arriti ne 500 mije. Sfida e mbare qeverise dhe shoqerise sone ne kete vit, te cilesuar si viti i turizmit per Shqiperine, eshte qe vellimi turistik te rritet me 30 perqind. Ne shpresojme dhe besojme se me ndihmen e komunitetit nderkombetare dhe ne baze te vitalitetit te sektorit privat turistik ne Shqiperi, ky objektiv ambicioz do te arrihet per kete vit. Duke ju uruar te vini ne Shqiperi, besojme se do te kenaqeni nga oferta turistike e vendit tone.
Ju faleminderit!??

Oportunitetet e zhvillimit te turizmit ne rajon

Ne datat 16-17 nentor 2006 u mbajt ne Limasol te Qipros Forumi i Peste Europian i Turizmit, nje nisme e Komisionit Europian dhe e Presidences finlandeze te tij. Mes shume mesazheve te dhena nga tre tavolinat kryesore te punes se Forumit, mendoj se njeri prej tyre ka vlere veçanerisht per ne, vendet e Evropes Qendrore dhe te Ballkanit Jugperendimor. Dhe pikerisht ai i? Ives Mannaerts, anetar i Grupit te Turizmit te Qendrueshem te BE-se, i cili u shpreh se:” Konkurrueshmeria e rritur e turizmit europian duhet te jete perfitimi kryesor i bashkepunimit dhe partneriteteve mes aktoreve te ndryshem ne turizem. Tipet e ndryshme te partneritetit publik-publik, publik-privat dhe privat-privat duhet te ekzaminohen ne nivele te ndryshme-nderkombetare, kombetare dhe rajonale dhe duhen identifikuar perberesit e nje partneriteti te suksesshem”. Me lejoni t′ju informoj se qeveria shqiptare e ka konsideruar kete partneritet si jetesor per turizmin. Dhe njekoh′sht ka vleresuar si perparesi te programit te saj zhvillimin e turizmit ne Shqiperi. Ky sektor tek ne? kontribuon sot me rreth 11 perqind te GDP-se, duke punesuar afro 8 perqind te popullates. Ai po rritet shpejt dhe paraqet industrine e dyte me te madhe te vendit, pas ndertimit.? Me nje perspektive te qarte per t′u bere industria numer nje e Shqiperise brenda pak vitesh. Qeveria jone e ka te qarte se ne menyre qe te jemi konkurrues ne kete treg shume kerkues e te sofistikuar, ne duhet te aplikojme pike se pari standarte cilesore te sherbimeve turistike. Prandaj dhe jemi perpjekur t′i arrijme keto standarte ne dy menyra kryesore:.
I. Se pari nepermjet nje bashkepunimi cilesisht te ri dhe intensiv me institucione nderkombetare. Ne linje me startin e ri te Strategjise se Lizbones, qeveria shqiptare pershendeti afrimin e ri te ndermarre nga Komisioni Europian ne shkurt 2005, te perqendruar ne sigurimin e nje rritjeje te forte e afatgjate dhe me me shume punesim ne turizem. Sikurse zevendesPresidenti i KE-se, z. Gunter Ferhojgën ka deklaruar ne Forumin e Katert te turizmit Europian te mbajtur ne Malte ne tetor 2005: “Qellimi kryesor i politikes sone eshte te permiresojme konkurrueshmerine e industrise turistike europiane dhe te krijojme me shume vende pune nepermjet rritjes se qendrueshme ne sektor”. Ne te njejten linje me kete menyre te menduari, qeveria shqiptare ka vleresuar konkluzionet e Forumit te Maltes dhe po pret konkluzionet e Forumit te Qipros, per te perqendruar punen drejt nje partneriteti me te fuqishem mes sektorit publik dhe atij privat ne industrine turistike.? Dhjetorin e kaluar, ministria qe une drejtoj lansoi Strategjine Kombetare te Zhvillimit te turizmit Kulturor dhe Natyror, te ndjekur nga nje plan konkret veprimi per zbatimin e saj. Turizmi kulturor dhe ai natyror jane sektoret me rritje me te shpejte ne turizmin mbareboteror. Ky perafrim u mbeshtet gjeresisht nga PNUD-i, i cili solli specialistet me te zote qe kane keshilluar vende si Greqine e Kroacine ne planet e tyre te zhvillimit. Tani ne kemi nje kontrate afatgjate me PNUD, me vlere 3.5 milion dollare, per te promovuar turizmin kulturor e natyror. Krahas ndihmeses ne rigjenerimin e thesareve kulturore te qyteteve tona historike si Gjirokastra(e listuar nga UNESCO ne ato qytete te botes qe perbejne trashegimine e njerezimit) dhe Berati(i cili ka hyre ne procesin e mesiperm te listimit), marreveshja me PNUD-in na mundeson kalibrimin e aktivitetit turistik shqiptar me standartet ndërkombëtare. Keshtu,? do të përmirësojme sistemin e klasifikimit me “yje” te njesive tona akomoduese në parametra të pranuar nga standartet ndërkombëtare, do të shtrijme çertifikatën “Blue Flag” tek plazhet e bregdetit dhe të liqeneve tona, në lidhje me pastërtinë dhe cilësine e tyre. Do të aplikojme standartin “Green Globe 21” për aktivitetet mbështetëse të turizmit, si dhe′aft standarte të BE-së për transportin, bujqësinë organike dhe sigurimin ushqimor. PNUD-i gjithashtu po na ndihmon te vendosim nje website modern me informacione te plota per Shqiperine turistike, i cili shume shpejt do te behet veprues.
Nga ana tjeter, duke e konsideruar Organizaten Boterore te Turizmit(OBT) si FMN-ne e sektorit turistik, kemi kerkuar dhe kemi arritur te kemi bashkepun′intensiv edhe me kete organizate nderkombetare. Gjate periudhes maj-shator 2006, OBT na mbeshteti per te pergatitur nje ligj te ri per turizmin. i cili eshte ne fazen e diskutimit perfundimtar mes ministrive te tjera te linjes dhe aprovimit ne qeveri. Nëpermjet k&′l;tij ligji te ri, vizitori, turisti i huaj dhe konsumatori i shërbimeve të plota turistike shqiptare gjen mbrojtjen dhe garancitë ligjore që deri tani i mungonin (si per shembull do te garantohet e drejta për t′u ankuar dhe për të marrë dëmshpërblim ndaj një shërbimi turistik të munguar ose difektoz për faj të akomoduesit apo operatorit turistik shqiptar, etj.). Një komunitet turistik i huaj i mbrojtur me ligj në Shqipëri përfaqëson garancinë themelore të investuesit të huaj, krahas vullnetit dhe ofertës qeveritare te paketës “Shqiperia një euro” në fushën e turizmit. Kjo nisme e gjen veten të shprehur tërësisht në termat e projektligjit, pse lehtësirat e kontraktimit, të klimës miqësore, transparente e ndihmuese për investuesin vendas dhe të huaj në turizëm garantohen në kapituj të veçantë të tij. Krahas mbeshtetjes me efikase per investitorin, partneritetet ne turizem, sidomos mes sektorit publik(ministrise Turizmit, bashkise, komunes, prefektures, qarkut te interesuar) dhe atij privat do te promovohen nepermjet krijimit te agjensise se Partneritetit dhe Zhvillimit te Turizmit, e cila do te jete nje strukture kombetare me pjesemarres perfaqesues te sektorit publik e privat. Krahas ndihmeses ne fazen e implementimit te ligjit te ri per turizmin, OBT eshte e interesuar te bashkeorganizoje me ne Panairin e Pare Nderkombetar per Turizmin ne Tirane, i cili do te hapet ne muajt e pare te vitit 2007. Nga ana tjeter, Sekretarin i Pergjithshem i saj,? Francesco Frangialli me ka siguruar personalisht ne Madrid kete shtator gjate vitit 2007 do te vizitoje jo vetem Shqiperine, por do te vije edhe ne Mal te Zi dhe Maqedoni per te forcuar marredheniet me keto vende te Evropes Juglindore. Ardhja e tij do te perfaqesoje pa dyshim nje rast te mire per vendet tona te bashkepunojne per nje oferte te perbashket turistike, duke patur OBT-ne si keshilluese dhe orientuese te perbashket.?????
Ne kemi nevoje te bashkepunojme, te bashkojme forcat. Deri tani, vendet tona i kane perqendruar energjite e tyre ne promovimin e destinacioneve te tyre te veçara turistike. Jam i sigurte se ne rast se ne vendet e Evropes JugPerendimore i drejtohemi popullates se turisteve boterore me nje oferte turistike integrale, ne do te behemi me konkurrues. Ne menyre spontane, nisma te tilla po gjejne jete ne gjirin e biznesit privat turistik. Mund t′ju sjell dy shembuj nga Shqiperia. Nje eshte me shtetin tone fqinj ne jug, Greqine. Ka agjensi turistike ne ishullin e Korfuzit qe i adresojne klientet e tyre ne Sarande per nje udhetim njeditor. Nderkohe, lart ne kufi me Malin e Zi, disa agjensi ne Ulqin i adresojne turistet ne Shkoder, qytetin shqiptar aty afer. Nese punojme ne menyre institucionale se bashku dhe pergatisim programe akomodimi dhe vizitash rajonale, pjesa jone ne treg do te rritet. Turisti nderkombetar sot ne pjesen me te madhe parapelqen pushime te diversifikuara. Kerkon per shembull, gershetimin e pushimeve te reres dhe detit me turizmin kulturor. Se bashku si vende te Ballkanit do te jemi me ne gjendje te japim kete pakete sherbimesh te ndryshme. Po ashtu, duke punuar e projektuar bashke, kom′teti nderkombetar donator ne turizem do te terhiqet dhe do te na ndihmoje me shume. Se bashku do te jemi te afte te kemi me shume akses ne financimet e BE-se dhe ne programet e zhvillimit per rajonin.
Nga ana jone, qeveria shqiptare dhe ministria e saj e Turizmit po bejne perpjekje maksimale per bashkepunim me partnere rajonale. Me Kroacine dhe Maqedonine kemi marreveshje bashkepunimi ne fushen e turizmit. Kemi marre pjese ne te gjitha nismat ballkanike te turizmit dhe do te deshironim marrjen e eksperiences dhe binjakezimin me struktura turistike te vendeve me turizem te zhvilluar ne rajonin e Mesdheut, si me Greqine dhe Italine.? Mendojme se sfida dhe shansi yne i perbashket eshte unifikimi i ofertave tona te veçanta turistike. Kete pa dyshim do te na e keshilloje e sugjeroje edhe Bashkimi Europian. Ky mesazh qendror, sikurse e permenda ne fillim, vjen edhe nga Forumi i KE-se ne Qipro. Se bashku punojme me mire, plotesojme njeri-tjetrin dhe do te jemi me konkurrues ne tregun e turizmit boteror. Ftoj te gjithe homologet e mij te vendeve te Evropes Qendrore dhe te Ballkanit Jugperendimor, qe te institucionalizojme bashkepunimin ne fushen e turizmin, duke ngritur, pse jo, edhe ne nje Forum Ballkanik te Turizmit, per te realizuar se shpejti nje oferte integrale turistike te rajonit.
Ju faleminderit!

Shoqëria te korrigjojë raportin që ka krijuar me krimet e diktaturës

Tirane me 11 Nentor 2006
Fjala e mbajtur nga ministri i Turizmit, Kulturës, Rinisë dhe Sporteve në seancën plenare, kushtuar dënimit të krimeve të komunizmit
Vullnetarisht askush nga pergjegjësit e medhenj e të vegjël të? tragjedisë komuniste në Shqiperi nuk ndjeu dhe nuk pranoi pergjegjësinë e krimeve dhe shemtive ′uml; tjera që i bënë këtij vendi e ketij populli.Distanca historike prej gati 16 vitesh nuk na ka mjaftuar për të ndërtuar një marrëdhënie të paqortueshme morale me të kaluaren? komuniste. Dhe kjo është një shennjë e qëndresës që e kaluara i bën të tashmes e të nesërmes me qellim final manipulimin dhe rehabilitimin e plotë të saj. Për fatkeqësinë tonë ne u klasifikuam të parët për sa i perket krimit shtetëror e për këtë duhet të ishim ne që duhej te nxitonim për t’i denuar ato dhe ndrequr marrëdhëniet me historinë. Por ashtu nuk ndodhi.Raporti ndermjet demokracisë dhe diktatures, krimit dhe drejtësisë, kriminelve dhe viktimave në Shqiperi nuk është aspak i zhdaravitur, kryekeput për fajin e politikës. Shkrimtari Ismail Kadare thekson me forcë që “raporti me krimin është një nga raportet themelore të një populli me ndërgjegjen e vet. Pa pastrimin e saj asnjë popull nuk mund të ketë një shëndet moral normal”.Pse ky proces nuk po kryhet? Vullnetarisht askush nga përgjegjësit e medhenj e të vegjël të tragjedisë komuniste në Shqipëri nuk ndjeu dhe nuk pranoi përgjegjësinë e krimeve dhe shemtive të tjera që i bënë këtij vendi e këtij populli. Asnjëhere nuk u kërkua falje e gjithmonë justifiuan gjithçka me fjalet ashtu ishte koha. Por ne e dimë që ajo kohë e errët u projektua nga mendje të errëta, koha në këtë rast nuk është një nocion abstrakt ajo qe e tillë, pra kriminale, sepse të tillë e bënë kriminelet që kanë emra të cilët sot janë mbiemra njerzish që ndyjnë jetën tonë politike e shoqërore.Doktrinat fetare predikojnë pendesën dhe faljen që natyrisht duhen por marrëdhëniet me krimin janë tager i plotë i drejtësisë. Kjo në Shqiperi nuk ka funksionuar për një mori arsyesh por mbi të gjitha per lidhjet gjenetike të saj me atë rregjim si dhe nga mbështetja politike e pas 1997.Po ju kujtoj se qeveria socialiste shpalli te pafajshem dhe demshperbleu Aranit Celen dhe Zylyftar Ramizin. Nje shoqeri si e jona qe kerkon dhe e ka domosdoshmeri ndarjen nga e keqja absolute e komunizmit kerkon nga politika jo hakmarrje por drejtesi dhe ajo duhet ta plotesoje pa ekuivok kete kusht te panegociueshem.?? Kujtesa historike nuk i ka fshire nga arkivi i saj mijera viktima te pafajshme, terrorin shteteror, tjetersimin e ketij vendi qe nga fshati me i larget e deri ne Tirane. Te persekutuarit, duke shmangur vetegjyqesine, treguan se besojne tek shteti ligjor dhe tek vlerat por kjo nuk do te thote qe ata nuk duan gjyqesine.Gjyqi special i Tiranes Mars – Prill 1945, Gjyqi special Opozita e pare ” Bashkimi Demokrat Shqiptar” qershor – korrik 1946, gjyqi special i sabotatoreve te kenetes se Maliqit, Gjyqi special “Opozita e dyte shqiptare” Gjyqi special i shkurtit 1951 per te ashtuquajturen bombe ne ambasaden sovjetike, gjyqi për nxënësit? e shkollës teknike “Harry Fulltz” gjyqet e famshme kunder klerit e kryesisht atij katolik e qindra gjyqe të tjera në vazhdim gjatë konsolidimit të diktatures natyrisht kanë patur gjykatës, prokurorë e hetues bisha e të gjithë kanë rijë emër Enver Hoxha, Mehmet Shehu në maje të piramides e pastaj Koçi Xoxe, Nesti Kellenxhi, Shefqet Peçi, Zoi Themeli këta të dy kryn masakra në malsinë e Mbishkodres kryesisht në Këlmend duke tejaluar edhe barbaritë e Vuçi Pashes e me rradhë Niko Çeta, Vaskë Koleci, Stavri Xhara, Siri Çarçani, Petrit Hakani, Muço Saliu, Vango Mitrojorgji, Nevzat Haznedari, Aranit Çela e shumë të tjerë.Natyrisht lista e krimit nuk ka të sosur që nga mijera djem të Kosoves që kalojnë nëpër Shqiperi e pushkatohen hë Tivar për të arritur tek viti 1990 kur presidenti komunist, sekretari i parë i PPSH jepte urdhër që të vriteshin të gjithë ata që tentonin lirinë. Para do ditesh opozita shqiptare në Peze nderoi Enver Hoxhen duke tronditur opinionin publik dhe kundershtuar paturpsisht rezoluten e Këshillit të Europes që denon krimet e komunizmit duke u rreshtuar në krah të vëllavrasjes dhe luftes së klasave.Para do ditësh opozita shqiptare në Pezë nderoi Enver Hoxhën duke tronditur opinionin publik e duke kundërshtuar paturpësisht rezolutën e Keshillit të Europës që denon krimet e komunizmit duke u rreshtuar në krah të vëllavrasjes dhe luftes së klasave. Nga ajo dite mund të ndertohet një paralelizem historik, në Peze ngazellehej një lloj rinie ahengxheshë, viktime e shpelarjes së trurit si dikur që pjesa më shakllabane e rinisë shqiptare duartrokiste dhe kendonte kengë terroriste kur dënoheshin filozofet dhe poetet si Anton Harapi, Lazer Shantoja, Gjon Shllaku, Ndre Zadeja; Vilsom Blloshmi, Genc Leka apo kur eshtrat e Gjergj Fishtes dhe Dedë Gjo Lulit hidheshin në lum, ajo lloj rinie e rritur me urrejtje klasore një ditë do të bënte edhe ekspertiza vullnetare që do çonte në plumb poetet. Eksperimente të tilla me rininë pra edukimi me frymën e njeriut të ri nuk duhet të perseriten më sepse nuk premtojnë asgjë të mirë.Ju lutem mos vazhdoni në logjiken e krimit; edhe Ponc Pilati një ditë qe penduar. Perseri po citoj Kadarenë i cili thotë “Komunizmi ka rënë në Shqiperi por jo pluhuri dhe duhma e tij. Vezët e gjarprit janë ende kudo ato janë programuar të përtëritin helmin e tij” dhe vertete që kur lindi shtypi dhe Mediat e lira në Shqiperi me një regji perfekte filloi fushata e turpshme e rehabilitimit nepermjet sistemit zinxhir të kujtimeve. Duke filluar që nga guzhinieret, rrobaqepesit, rojet e bllokut për t’u ngjitur shkallë-shkallë në hierarki sigurimsa, gjeneralë, kandidatë të Komitetit Qendror, anëtarë të Byrosë Politike per të perfunduar tek Zonja e zezë Nexhmije Hoxha dhe Ramiz Alia na japin leksione humanizmi dhe ligjshmerie. Terrorin, vrasjet, regresin historik na i paraqesin si rastesira dhe për të kryer këtë mision djallëzor kanë gjetur djelmosha gazetarë që s’ dinë se ku bien me shtepi të? vertetat historike por të gatshem dhe të bindur në këtë punë të errët duke stimuluar kultin e harresës e duke cilësuar si folklorist këdo që i qaset së kaluares një tjetër sy. Aradha e sahanlëpirsave e spiunve e zyrtarve të diktatures po perpiqet që të lajë hesapet me të djeshmen nepermjet proçesit të transferimit të krimit, shperndarjes së tij, perjashtimi nga faji i pergjegjësve kryesorë, spostimi i vëmendjes tek gjëra dytësore si psh ç′farë vere pinte udheheqja, si gatuhej korani, të ç’marke ishin çizmet e gjuetisë pa permendur se perdornin ushtaret ne vend të zagarve. Rastësia këtu mungon dhe ky aktivitet është i drejtuar nga një kupolë që për të miren e ketij vendi duhet çmontuar. Për të kuptuar sa i thellë është ky paradoks drithërues po i referohem vepres monumentale “Rrno vetem per me tregue” të personalitetit të shquar të kultures sonë At Zef Pllumit së fundi i dekoruar me titullin “Nderi i Kombit” i dij rrefen se si po torturohej e nga kush torturohej e pikerisht edhe ky oficer ka shpallur kujtimet veta në shtypin tonë. Ateherë po citoj “Ee derr i derrit nuk flet! Ja qumështin e mëmës hidhe këtu! Qumështin e mëmës … dhe filloi me shputa kresë, mandej me grushta, më shtyni, më përplasi për tokë, mu versul me shtjelma me ato çizme luster. Me akuzonte se kishem djegë në turren e druve Xhordano Brunon e Galileo Galilein. shtjelma në bri, në kambë, në shpinë, në krye e në fytyrë deri që më shpertheu gjaku. Kur pa gjakun, u ndal pastaj muer një aparat telefonik dy tela mi lidhi ndër veshë mandej filloi me sjellë manovelën … dridhje çuditrisht të tmerrshme ndersa oficeri i naltë sillej si bishë nëpër dhomë duke bertitë: fol, fol, qumshtin e mëmës, qumshtin e mëmës”. At Zefi në atë moment gjysëm i gjallë mendonte se a do mund ta faltë atë njeri! Ndoshta ai e ka falur por ai është një kriminel në liri i cili baltos gjithë ndërgjegjën tonë dhe bën drejtësinë që të humbasë kuptimin e saj. Komunizmi qe faqja më e pergjakur e historisë i cili ndonëse i rënë ka mbetur i padenuar. Këmbanat e Keshillit të Europes bien edhe per ne. Ndarja nga krimi dhe denimi i tij është akti themeltar i çdo demokracie. Ne duhet të jemi konkret duke u bërë gjyqet e historisë e diktatorve Hoxha e Alia, instrumenteve e bashkëpunëtorëve të tyre dhe është në nderin tonë si parlament dhe kryesisht maxhorances së djathtë antikomuniste pët të hapur kutinë e Pandores për të gjetur fondin famëkeq prej miliona dollaresh të partisë të fshehur në bankat e botës si dhe financimin që ajo i bëri terrorizmit marksist leninist. Tabu të tilla nuk duhet të na trembin e as propaganda që mund t’i rrethojë. Ne si mazhorancë nuk na falet që të biem në nivelin e një kritike retorike e siperfaqësore të diktature s komuniste por duhet të merremi me thelbin e saj pra me mekanizmin e saj vrasës në sintoni me kerkesat e shoqërisë shqiptare. Ne s′inistri e Kultures kujtesën historike e shohim si një vlere që duhet ruajtur e patjetërsuar e të pamanipuluar e për këtë kemi vendosu që në bashkëpunim me provincen franceskane ish degën ë punëve të brendshme (pronë e tyre) ta kthejmë në muze të kujtesës së krimeve të komunizmit të bindur që e kaluara duhet të kujtohet për të mos u perseritur.