MARREDHENIET NDERKOMBETARE
BASHKEPUNIMI RAJONAL NE EUROPEN JUGLINDORE
Takimi i Ministrave te Kultures te Europes Juglindore per trashegimine kulturore:
Takimi u zhvillua ne datat 3-4 nentor 2006, ne Oher te Maqedonise netecilin Shqiperia si pjese e ketij samiti u paraqit me nje delegacion te nivelit te larte te kryesuar nga Ministri i Turizmit, Kultures, Rinise dhe Sporteve Zoti Bujar Leskaj. Ne takim ishin te pranishem ministrat e vendeve te rajonit Shqiperia, Maqedonia, Kroacia, Bosnja- Hercegovina, Serbi, Mai i zi, Rumani, Bullgari, Moldova. Ky takim ishte i treti i radhes pas takimit te pare te zhvilluar ne Mostar, Bosnje-Hercegovine, korrik 2004 dhe atij te Venecias,nentor 2005. Keto takime zhvillo-hen nen kujdesin e vecante te Ministrise se Kultures se Italise si inisiatore e ketyre takimeve me objekt trashegimine kulturore, ruajtjen, mbrojtjen dhe pro-movimin e saj.
Ne takim ishte i pranishem ministri italian i kultures Francesco Rutteli, Zev-endesdrejtore e Pergjithshme e UNESCO-s Francoise Riviere dhe drejtueste larte te zyres se Unesco-s ne Venecia.
Takimin e pershendeti Kryeministri i Republikes se Maqedonise, i cili nefjalen e tij theksoi se vendet e rajonit tone kane vlera te perbashketa te trashegimise kultur?ore boterore dhe ndaj jane te angazhuara per ruajtjen dhe promovimine?? tyre.
Ne vijoi Kryeministri i Maqedonise Nikola Gruevski mirepresim asistencen e organizmave nderkombetare si UNESCO dhe vecanerishtte qeverise se Italise, e cila ka qene nje nder inisiatoret e projekteve te perbashketa ne fushen e trashegi?mise ne rajonin tone.
Ne takim pershendeti Ministri i Kultures i Italise ku nder te tjera konfirmoi gatishmerine dhe angazhimin maksimal te qeverise italiane per vazhdimesine e projekteve te iniciuara vecanerisht ato me Zyren e UNESCO-s ne Venecia.
Ministri Leskaj informoi te pranishmit mbi inisiativat e qeverise shqiptare per ruajtjen e vlerave unikale te trashegimise kulturore. Qeveria shqiptare vijoi Min?istri Leskaj e ka konfirmuar kete angazhim nepermjet Kryeministrit te saj Zotit Sali Berisha ne pergjigjenedrejtuarUNESCOS dukepohuarse “Qeveria shqiptare siguron qe do merren masa efektive dhe aktive per mbrojtjen, dhe pre-zantimin e trashegimise kulturore te vendit tone. Politika jone kryesore synon qe :a integroje kete pasuri te jashtezakonshme ne programe planifikues,? gjithepersfirese
Gjate takimit dypalesh me ministrin italian te Kultures, Rutelli
Ne fjalen e tij, Ministri Leskaj, informoi Konferencen e Ohrit se duke synuar ruajtjen dhe vleresimin e monumenteve te qytetit te Gjirokastres, me inisativen e Kryeministrit Berisha, Keshilli i Ministrave te Republikes se Shqiperise ka vendosur alokimin e nje’ fondi prej 1,2 milion dollare i cili do te perdoret per te financuar projektin e restaurimit te Qendres Historike te qytetit te Gjirokastres. Projekti fillon zbatimin e tij ne janar 2007 si bashkepunim ndermjet Qeverise Shqiptare dhe UNESCO-s dhe fondi prej 1,2 milion dollare tashme eshte trasnferuar ne ilogarine e UNESCO-s pas nenshkrimit te marreveshjes ndermjet Qeverise Shqiptare dhe UNESCO-s ne muajin dhjetor2006 ne Paris.
Vemendje e vecante i kushtohet nga Shteti Shqiptar vijoi Ministri Leskaj pro-jekteve nderkufitare, konkretisht Projektit Pilot ne bashkepunim me palen Maiazeze per Liqenin e Shkodres synim i te cilit eshte kthimi i ketij rajoni ne nje unitet nder-territorial. Ne kete optike kete muaj nga ana e shtetit shqiptar jane akorduar me nje fond shtese per restaurimin te Qendres Historike dhe Kalase se ketij qyteti rreth 500 mije dollare. Ne fjalen e tij Ministri Leskaj falenderoi UNESCO- n dhe komunitetin nderkombetar duke vene theksin ne menyre te vecante tek ndihma prej 1,5 milion dollare e qeverise italiane dhene UNESCO-s per hapjen e sh-kolles se restaurimit ne Shqiperi inaugurimi i se dies do te behet me 11 dhjetor 2006. Duke shprehur edhe nje here angazhimin e qeverise shqiptare ne drejtim te ruajtjes dhe zhvillimit te trashegimise kulturore sipas parametrave europiane dhe boterore, Ministri Leskaj propozoi mbajtjen ne Tirane te Konferences se Peste ministrore te Ministrave te Kultures te Europes Juglindore ne vitin 2008.Takimi konkludoi me nenshkrimin e nje deklarate mbi ruajtjen dhe preservimin e trashegimise kulturore te vendeve te rajonit thelbi i se ciles konsiston ne an?gazhimin e te gjitha vendeve anetare te ketij rajoni ne implementimin e projekteve te perbashketa ne bashkepunim me UNESCO-n dhe qeverine italiane per rua?jtjen, pasurimin dhe promovimin e vlerave te trashegimise kulturore.
Ne takimin e grupeve te punes me eksperte te trashegimise kulturore te Rajonit te Europes Juglindore,u lancua inisiativa per krijimin e nje eeb site te trashegimise kulturore te Rajonit te Europes Juglindore,? e cila do te pasurohet me kontributin dhe bashkepunimin e cdo ven-dianetarte rajonit.
?

OHER, 3 NENTOR 2006.
FJALA E MINISTRIT, Z. BUJAR LESKAJ? NE KONFERENCEN E TRETE TE MINISTRAVE TE EVROPES JUGLINDORE
Te nderuar zoterinj Ministra,
I nderuar zoti president i Konferences,
te nderuar pjesemarres,
Do deshiroja në rradhë të parë të falenderoja organizatorët e këtij takimi? që na mblodhën përsëri bashkë këtu, në Ohër, si dhe të gjithë pjesëmarrësit, kolegët nga vendet e tjera, prezenca dhe angazhimi i të cilëve është tashmë një ogur i mirë për mbarëvajtjen e iniciativave të nisura bashkërisht.
Kultura, dhe në vecanti trashëgimia kulturore, është, në një mënyrë ose një tjetër, pjesë e pandashme e jetëve tona të përditshme.
Shume prej nesh ne këtë konferencë, po përjetojmë rritjen domethënëse të ekonomive tona, realizimin e aspiratave për demokraci dhe aderim në Bashkimin Evropian si procese te natyrshme? që përfshijnë vendet në zhvillim.
Ndryshimet dhe transformimi janë të pashmangshme në shoqëritë tona, por gjithesesi, ne duhet të gjithë të bëjmë përpjekje domethënëse për t′i mbajtur e ruajtur traditat tona, dhe si rrjedhojë, thelbin tone; të pandryshuara. Në këtë vështrim, duhet të tregohemi të kujdesshëm në drejtimin që merr dita ditës shfrytëzimi i këtyre traditave dhe trashëgimisë në përgjithësi.Pavarësisht nga përparimi me shpejtesi, rikonstatojmë me kënaqësi p&e′;rsëri së bashku se trashëgimia kulturore, apo ekoja e së kaluarës në të tashmen,? është pjesë me rëndësi e planeve të mëdha të së ardhmes.
Popujt e rajonit tonë, kanë përshkuar një rrugë të gjatë për të arritur deri këtu, një rrugë jo gjithmonë të lehtë, ndaj dhe përpjekjet tona dhe në vecanti të partnerëve tanë evropianë për ta mbajtur, përmirësuar dhe trashëguar të gjitha format e shfaqjes së saj, marrin një rëndësi dhe domethënie të vecantë. Kur sheh përpjekjet e përbashkëta të të gjithë aktorëve që lidhen direct dhe indirect me trashëgiminë tonë të përbashkët, nuk mund të ndjesh vecse respect të thellë dhe dëshirë për angazhim serioz. Trashëgimia e Evropës juglindore është trashëgimi e traditave të forta, të qëndrueshme, dhe ato të tilla duhet të mbeten me qëllim që të shijohen edhe nga brezat në vazhdim. Takime si ky i sotmi, rinovojnë edhe një herë angazhimet dhe premtimet e marra, si dhe inkurajojnë përpjekjet serioze të të gjitha institucioneve të përfshira në implementimin? e iniciativave të marra, institucione të cilat meritojnë të gjithë mbështetjen tonë. Se fundmi, duke shprehur edhe nje here angazhimin e qeverise shqiptare ne drejtim te ruajtjes dhe zhvillimit te trashegimise kulturore sipas parametrave evropiane dhe boterore, do te desha te propozoja zyrtarisht mbajtjen ne Tirane te Konferences se Peste MInistrore te Ministrave te Kultures te Evropes Juglindore. Shpresoj qe kjo kerkese te gjeje mbeshtetje,
Ju falenderoj per vemendjen dhe uroj mbarevajtje te punimeve te konferences.

Vlore me 25.10.2006.Ministri i Shëndetësisë, Maksim Cikuli, i shoqëruar nga deputeti dhe njëkohësisht ministri i Kulturës dhe Turizmit, Bujar Leskaj, kanë inspektuar dje spitalin e qytetit të Vlorës. Vizita kishte synim për t’u njohur më nga afër me ecurinë e investimeve dhe problemeve të mundshme të shërbimeve shëndetësore. Ministri përuroi godinën e rehabilituar të Drejtorisë së Shëndetit Publik dhe u shpreh para mediave se edhe rikontruksioni që ka përfshirë një pjesë të konsiderueshme të spitalit do të përfundojë shumë shpejt. Gjatë takimit me mjekët dhe drejtuesit e spitalit, ministri Cikuli garantoi se në vazhdim vëmendja e dikasterit do të jetë maksimale dhe nuk kanë për të munguar investimet në drejtim të përmirësimit të cilësisë së shërbimit shëndetësor.

Më shumë se 93.5 milionë lekë investime për spitalin e Vlorës ishin parashikuar këtë vit, një pjesë e konsiderueshme rehabilitime fizike dhe aparatura. Gjatë vizitës në shërbime të ndryshme, Ciku1i u ndal veçanërisht në punktin e gjakut, ku u njoh me situatën e grumbullimit të gjakut, nivelin e dhurimeve vullnetare dhe familjare (në rastin e operacioneve të planifikuara). Ministri e vlerësoi grumbullimin e gjakut si jo të mjaftueshëm, po të kihet parasysh fakti që bëhet fjalë për t’iu përgjigjur nevojave të popullsisë së një zone ku talasemia është problem madhor. Cikuli kërkoi nga mjekët specialistë dhe drejtuesit e spitalit më shumë bashkëpunim me drejtuesit e pushtetit vendor dhe të institucioneve të tjera për të rritur numrin e dhurimeve të mirëfillta vullnetare, për t’iu përgjigjur me gjak në sasi dhe cilësi të sëmurëve me talasemi. “Eshtë e pafalshme që një i sëmurë me talaserni nga Vlora të presë nga Lushnja sasinë e nevojshme të gjakut, kur dihet që edhe në spitalin e Lushnjes presin trajtim një numër jo i vogël të sëmurësh me hemoglobinopati”, tha Cikuli.Ministri inspektoi në përfundim të vizitës edhe një klinikë private, mjekët e së cilës zhvillonin një aktivitet krejtësisht të shkëputur nga sistemi publik. Ministri u shpreh se kjo është e ardhmja e sistemit privat të shëndetësisë, i shkëputur dhe i pavarur nga ai shtetëror. “Një sistem hibrid si ai që kemi aktualisht, me mjekë të dypunësuar është i dëmshëm si për shërbimin shëndetësor publik ashtu dhe për atë privat. Por unë e kuptoj që është ende shpejt për të ndërmarrë një reformë të tillë për t’i ndarë përfundimisht këto dy sisteme. Në mjaft rrethe ne kemi mungesa të theksuara mjekësh dhe specialistësh dhe në këto kushte ne nuk mund t’u garantojmë pacientëve shërbime të konsoliduara në sistemin publik nëse këta mjekë të paktë zgjedhin të punojnë privatisht. Kështu që, për momentin është e mjaftueshme që kjo ndarje sistemesh të mbetet në nivelin e drejtuesve të shëndetësisë”, tha Cikuli, duke përforcuar se reforma e sipërpërmendur për ndarjen e sistemeve i takon së ardhmes.

“PENDA E ARTË DHE PENDA E ARGJENDTË” 2006
Fituesi për Pendën e Artë:
At Zef Pllumi
Fituesi për pendën e Argjendtë në gjininë e prozës:
Zija Çela??me romanin??Las varrezas????????????????
Fituesi për pendën e Argjendtë në gjininë e poezisë:
Ali Podrimja??me vëllimin poetik ?Pikë e zezë në blu???? ?
Fituesi për pendën e argjendtë në gjininë e studimit:
Sabri Hamiti??me studimit?Tematologjia?????
Fituesi për pendën e Argjendtë në gjininë e përkthimit nga gjuha e huaj në shqip:
Mira Meksi me përkthimin e romanit të? Gabriel Garsia Markesit? Kujtim kurvash të trishta?????
Fituesi për pendën e Argjendtë në gjininë e përkthimit nga shqipja në gjuhë të huaj:
Marius Dobrescu???Vepra e Plotë
Fituesi për pendën e Argjendtë në gjininë e letërsisë për fëmijë:
Xhevat Beqaraj??? me përmbledhjen me vjersha dhe poema?? Rruazat e vesës?

(Moskë, 21 Tetor 2006)
Me nisëm të Këshillit të Europës dhe me ftesë të përbashkët të zotit Terry Davis, Sekretar i Përgjithshëm i Këshillit të Europës dhe Kryetarit të Agjensisë Federale për Kulturën Fizike dhe Sportetet të Federatës Ruse, Zotit Vjaceslav Fetisov, një delegacion i Ministrisë së Turizmit, Kulturës, Rinisë dhe Sporteve, I kryesuar nga Ministri zoti Bujar Leskaj, mori pjese? në Takimin e 17 Informal të Ministrave Europiane të Sportit, që u zhvillua në? Moskë, në datat 20 – 21 Tetor 2006.?
Në takim ishin të pranishëm përfaqësuesit më të lartë të sportit të 44 vendeve europiane, palë? nënshkruese të Konvetës Kulturore Europiane, shtete me shtatusin e vazhguesit në Këshillin e Europës si dhe zyrtarë të lartë të organizmave ndërkombëtare sportive apo dhe që merren me problememt e sportit dhe edukimit fizik, si UNESCO, ENGSO, ËADA, EËS, ISCA, FIFA, UEFA.??
Njëheresh? ishin të pranishëm? zyrtarët e lartë përfaqësues të Komitetit të Ministrave të Këshillit të Europës, Parlamentit Europian, Kongresit të Autoriteteve Lokale dhe Rajonale të Europës, Komitetit Ad Hoc për Marrëveshjen mbi sportin, Grupi Monitorues i Konventës Anti Doping si dhe nga Kombet e Bashkuara, ku ishte i pannishëm Këshilltari Special I Zotit Kofi Annan, zoti Adolf Oggi.
Tema qendrore e Takimit të Ministrave përgjegjës për Sportin ishte ” E ardhmja e bashkëpunimit Pan-Europian në Sport”. Në këtë kontekst, u shkëmbyen mendime mbi rrugët dhe mundësitë për një bashkëpunimmë efikas në fushën e sportit, duke marrë në konsideratë? fuqinë dhe ndikimin që ka sporti në? shoqërinë e sotme moderne.
Qellimi i pjesemarrjes se Ministrit te MTKRS Z. Bujar Leskaj ishte konfirmimi per mbeshtetjen e Marrëveshjeje të Pjesshme të Zgjeruar për Sportin (EPAS) nëpërmjet përgjegjësise në rritje të takimeve ministeriale.
Përsa I takon kësaj marreveshjeje, delegacioni shqiptar bashkëndau miratimin e saj me të 44 shtetet pjesëmarrëse, ndonëse daniarka dhe Finlanda rane dakrd per kete me kusht qe te gjitha shtetet anetare ta nenshkruajne ate. Anëtarësimi në këtë Marrëveshje do të shoqërohet me një kontribut financiar të cdo shteti pjesëmarrës, vlera e së cilës do të përllogaritet në bazë të numrit të popullsisë, ndërsa përfitimi do të jetë mbi bazën e solidaritetit dhe jot ë ” kombit më të madh” apo “më të vogël”.
Kjo Marrëveshje e Pjeshme e Zgjeruar për Sportin (EPAS) do të bëjë të mundur që:
·?Këshilli i Europës të ruajë dhe të mbrojë dy Konventat ekzistuese në fushën e sportit, përkatësisht Konventën Europiane Anti Doping dhe Komnventën Europiane mbi Dhunën në Sport dhe sjell jen e pahijsjme të spektatorëve në mjediset sportive,
·?Këshilli i Europës të vazhdojë të merret me cështje të bashkëpunimit sportiv me ndihmën e EPAS? ( Marrëveshjes). EPAS do të jetë një marrëveshje e pjesshme e zgjeruar , e hapur për shtetet anëtare të Këshillit të Europës, organizatat jo-fitim prurëse të sportit si dhe për shtetet jo-anëtare të KE;
·?EPAS do të marrë rolin e përcaktimit të standardeve dhe bërjes së politikës për shtetet anëtare? të Marrëveshjes së Pjeshsme të Zgjeruar. Ashtu sic ndodh me Kartën Europiane aktuale të Sportit si dhe Kodin e Etikës Sportive, standardet e reja nuk do të jenë zyrtarisht detyruese, por do të udhëheqin disa prej angazhimeve që duhet të realizojne qeveritë e shteteve anëtare të KE.
·?EPAS të përgatisë konferenca ministeriale, nën autoritetin e Komitetit të Ministrave të KE, për të gjithë shtetet anëtare të Këshillit të Europës, të cilat do të zhvillohen ne cdo dy vjetë.
·?Të shfrytëzohen mundësitë e programeve të partneritetit të përbashkët me organizata të tjera ndërkombëtare sic janë BE, OKB, UNESCO, etj, brenda EPAS.
Sporti është parë nga Këshilli i Europës si mjet komunikimi pavarësisht dallimeve gjuhësore, kulturore dhe fetare. Në përvjetorin e 30 të tij, Komiteti për Zhvillimin e Sportit (CDDS) në Këshillin e Sportit (1975) ka provuar se ka qenë e ndërgjegjshme për sfidat me të cilat duhej ballafaquar sporti, sidomos pas rënies së diktaturës komuniste në vendet e Europës Lindore dhe Jug Lindore. Përmes programeve të tij SPRINT ( reformë në sport, inovacion dhe trajnim) të gjitha këto vende, duke përfshirë dhe Shqipërinë, kanë marrë asistencën e domosdoshme? për të adoptuar poltikat e tyre sportive në përputhje me standardet e Këshillit të Europës, dhe bazuar në parimin e sportit për të gjithë.?
Në takim u prezantua Studimi i Fizibilitetit mbi rrugët emundshme të bashkëpunimit në fushën e sportit në nivel Europian.?
Gjatë kësaj seance u prezantuan dhe 2 kandidaturat për postin ad interim, te Zëvendës Kryetarit të Agjensisë Botërore Anti Doping për vitin 2007, ku gjatë votimit fitoi Zoti Jean-Fransua Lamour, Ministër i? Sporteve të Francës, kundrejt kandidaturës së Zotit Fetisov. Gjithashtu? u miratuan dhe emrat për vendin e anëtarit të Bordit Themelues të Agjensisë Botërore Anti Doping për vitet 2007 – 2009 dhe anëtarit për Komitetin Ekzekutiv të Agjensisë Botërore Anti Doping për vitin 2007, respektivisht të zotit Vjacheslav Fetisov, Kryetar I Agjensisë Federale të Kulturës Fizike dhe Sporteve të Rusisë dhe zotit Brian? Mikelssen, Minister I Kultures dhe Sporteve te Danimarkes.
Konkluzionet e diskutimeve të dy ditëve të Takimit të 17 Informal të Ministrave Europianë përgjegjës për Sportet?? mbajtur në Moske u përmblodhën ne tre Rezolutat e dala nga ky? takim, për të cilat u ra dakord në parim, te cilat do u paraqiten për miratim Komitetit të Ministrave të Këshillit të Europës.

BOX: Promovimi i 10 veprave të Jusuf Buxhovit, që u zhvillua mbrëmë në orën 19.00, në Sheraton Hotel, dhe aktiviteti që do të zhvillohet sot, në orën 11.00, me temën “Rugova dhe vepra e tij”, kulmojnë Muajin e Kulturës Kombëtare Shqipëri- Kosovë. Mbrëmë promovimi i korpusit të 10 veprave, i inicuar nga kryeministri i Shqipërisë, zoti Sali Berisha dhe kryeministri i Kosovës, zoti Agim Çeku, u mendua të ishte përkorë me 60 vjetorin e lindjes së shkrimtarit dhe analistit Jusuf Buxhovi
U promovua mbrëmë në Sheraton Hotel, korpusi me dhjetë vepra i? shkrimtarit dhe analistit kosovar Jusuf Buxhovi
Buxhovi, për herë të parë vepra e plotë vjen në Tiranë
Promovimi i 10 veprave të Jusuf Buxhovit, që u zhvillua mbrëmë në orën 19.00, në hotel Sheraton Hotel Tirana, dhe aktiviteti që do të zhvillohet sot në orën 11.00 me temën “Rugova dhe vepra e tij”, kulmojnë Muajin e Kulturës Kombëtare Shqipëri- Kosovë. Zoti Bardhyl Londo, këshilltar në Ministrinë e Turizmit dhe Kulturës në Tiranë, e ka cilësuar këtë një muaj maratonë, jo aq për vullnetin politik, as për imazhin që do të lënë këto aktivitete në media, por sipas tij për njohjen e vetvetes. “Ky është muaji që na mëson se kultura nuk kushtëzohet nga kufijtë, tha Londo. Kultura ka veti që nuk prangoset nga diktati. Prandaj ky muaj i domosdoshëm ko′ikimi, ndikoi jo pak për të njohur vetveten”. Promovimi i korpusit të 10 veprave, i inicuar nga kryeministri i Shqipërisë, zoti Sali Berisha dhe kryeministri i Kosovës, zoti Agim Çeku, u mendua të ishte përkorë me 60 vjetorin e lindjes së shkrimtarit dhe analistit të shquar Jusuf Buxhovi. Vetë shkrimtari kosovar, Buxhovi? ishte dje i pranishëm në këtë aktivitet, ndërsa ka pohuar në një intervistë të dhënë për gazetën “TemA” se kjo është hera e tretë që ai vjen në Tiranë. Pavarësht se ka qenë një emër shumë i njohur në qarqet më të kulturuara letrare, Buxhovi ka pohuar dje se “Unë nuk e di se sa dhe cilat vepra kam të botuara në Tiranë”. Ndërkohë, që të vinte e plotë vepra e tij në Tiranë me rastin e 60 vjetorit të lindjes së tij ishte organizuar një pr′vim shumë mikpritës. Mes pjesëmarrësve të shumtë ndodheshin edhe dy ministrat e kulturës, zoti Bujar Leskaj dhe homologu i tij, ministri i kulturës së Kosovës, zoti Astrit Haraçia. Në fillimet e aktivitetit, duke e konsideruar promovimin e dhjetë veprave të Buxhovit si një nga pikat më kulmore të kontakteve kulturore mes Tiranës dhe Prishtinës, ka përshenditur, dje, edhe drejtori i Institutit për Kontaktin Kulturor, zoti Agron Tufa, i cili theksoi se është shumë e rëndësishme kur vetë shteti e ndihmon një ndërrmarje të tillë. Sepse, sipas tij ende pavarësisht përpjekjeve për kontakt kulturor, nuk është e qartë se çfarë botohet në Kosovë, cilat janë botimet e reja atje, dhe një pjesë e intelektualëve kosovarë po ashtu nuk janë aq të qartë për botimet e reja në Tiranë. Pasi ka bërë të ditur të ditur se Instituti për Kontakt Kulturor do të bëjë dhe i duhet të bëjë shumë punë për të thelluar komunikimin, shkrimtari Agron Tufa ka përmendur edhe vlerat? e mëdhaja të veprës së Jusuf Buxhovit, duke qëndruar sidmos në vlerat e veprës “Shënimet e Gjon Nikollë Kazazit”- Ribotim i plotësuar nga shtëpia botuese “Faik Konica”, Prishtinë 2002. Tufa e vlerësoi autorin si një mjeshtër të përshkrimit dhe romanin “Shënimet e Gjon Nikollë Kazazit′′ një nga veprat më të suksesshme të letërsisë shqipe, po aq dhe më të suksesshme të prozës sonë bashkëkohore”. Gjon Nikollë Kazazi është një figurë e njohur historike. Ai ishte prelat i lartë katolik që shërbeu në Ballkan dhe u shqua me zbulimin e “Mesharit” të Buzukut. “Me qëndrimin e tij prej intelektuali që ishte i përcaktuar t′u rrijë përballë lëvizjeve intelektuale dhe kulturore në ato rrethana, Kazazi do të veprojë ngjashëm siç do të veprojnë edhe pararëndësit e tij Budi, Bogdani dhe më vonë edhe Gjeçovi dhe të tjerët që ishin shkolluar në perëndim dhe përpiqeshin që kujtesën shpirtërore ta ushqenin me kulturën perëndimore”, tha Tufa. Të tjerë studiues, shkrimtarë dhe kritikë kanë folur rreth korpusit të veprave të Jusuf Buxhovit, ndër të cilat nuk u lanë pa përmendur “Nata e shekujve”, “Shënimet e Gjon Nikollë Kazazit”, “Libri i të mallkuarve”, “Prapë vdekja”, “Letrat për Kryeprincin”, etj.? Veprat e para të shkrimtarit Jusuf Buxhovi datojnë diku nga fillimi i viteve ?60-të. Që nga ajo kohë ai ka botuar mbi 15 vepra në prozë, poezi e dramë. Shkrimtari ka një kohë të gjatë që jeton në Gjermani. Dhe i ndodh që hera herës të mos jetë në në rrjedhën e zhvillimeve aktuale të letërsisë shqipe, por ai tha dje se e gjithë tematika e veprave të tij është me rrënjë të vjetra në Shqipëri, ngaqë subjekti i veprave të tij shkrihet në të gjitha kohërat që nga Iliria e lashtë e deri në kohët moderne. Ndërsa për kontaktet me Prishtinën ai pohon se “Përpiqem që përherë të përcjell zhvillimet kryesore që ndodhin atje. Kam një privilegj, që mbetja larg tollovisë, mundëson të kem qëndrim më të qetë dhe më të balancuar ndaj gjithë atyre që ndodhin, por që i takojnë edhe klimës krijuese dhe kanë të bëjë me të”.
Kush është Jusuf Buxhovi
Jusuf Buxhovi u lind në Pejë më 4 gusht 1946. Rruga e fëmijërisë ka ndjekur bredhjet e të atit të tij, që ishte normalist i Elbasanit, si mësues nëpër katundet e ndryshme të Kosovës (Drenicë dhe Dukagjin) në misionin e përhapjes së arsimit shqip, detyrë që e ushtroi me përkushtim të madh që nga ditët e para të pasluftës së Dytë Botërore e deri në gjysmën e dytë të viteve gjashtëdhjetë. Shkollimin fillor,? Jusuf ′hovi e ka nisë në Gjakovë dhe e ka përfunduar në Ponoshec të Dukagjinit. Shkollën e mesme e ka kryer në Gjakovë në vitin 1964 dhe më pas ka vazhduar studimet në Degën e Gjuhës dhe të Letërsisë Shqipe në Universitetin e Prishtinës, të cilat i kryen më 1968. Ka magjistruar në Degën e Historisë në temën “Lidhja Shqiptare e Prizrenit në′okumentet gjermane”. Që kur ishte student, në vitin 1967, punësohet në “Rilindja”, si gazetar në rubrikën e kulturës, ku fillimisht pasqyron filmin, e më vonë letërsinë, duke shkruar për disa vite si recenzent. Në vitin 1976, pas një konkursi intern, caktohet si korrespodent i gazetës “Rilindja” në Gjermani, duke u bërë kështu gazetari i parë i akredituar i një mediumi nga Kosova në këtë vend. Këtë detyrë e ushtroi deri në fund të vitit 1980, për ta vazhduar prapë pas një ndërprerje disavjeçare në vitin 1994 deri në “mbylljen” e këtij mediumi. Kohtë e fundit, prej më shumë se tre vjetësh, ka qenë i angazhuar në një revistë tjetër shqiptare si redaktor përgjegjës e më vonë vetëm si redaktor i politikës së jashtme dhe eseistikës. Shkrimet e para letrare në poezi i ka botuar në numrin e parë të “Jetës së re”, të vitit 1963. Më vonë i kthehet prozës, me të cilën vazhdon të merret akoma. Librin e parë me tregime “Pioni” e ka botuar në vitin 1974.

Tirane me 17/10/2006. Në zbatim të politikave të MTKRS në dobi të njohjes dhe të promovimit të vlerave më të spikatura që lënë gjurmë në zhvlllimet e sotme letrare, shpallim konkursin kombëtar të letërsisë ” Penda e Artë dhe  Penda e Argjendtë 2006″, konkurs i cili ka krijuar traditë në njohjen dhe përba1ljen e vlerave më të rëndësishme që gëlojnë në botimet bashkëkohore shqiptare.Në këtë konkurs janë të ftuar të paraqiten për konkurim të gjitha botimet e realizuara përgjatë vitit, në gjininë e prozës, poezisë, studimit, përkthimit dhe letërsisë për fëmijë në gjuhën shqipe.Autorët, shtëpitë botuese duhet zojnëpranë Sektorit të Kulturës së Shkruar në MTKRS nga dy-tri kopje të librit të paraqitur për konkurim bashkëngjitur edhe me gjykimin dhe vlerësimin e kritikës si dhe mendimin e tyre si botues per veprat e propozuara nga datat 16 deri më 30 tetor 2006.Ceremonia e dhënies së çmimeve do të organizohet në datën 22 Dhjetor 2006. Juria e ngritur për Kombëtar të Letërsisë “Penda e Artë dhe Penda e Argjendë 2006” ka vijuar punën përgjatë vitit. Juria është e përbërë nga pesë specialistë të fushës së letërsisë të cilët do të marrin në konsideratë propozimet e ofruara nga Shtëpitë Botuese dhe reagimin e kritikës.Çmimi? i posaçëm i Ministrisë së Turizmit, Kulturës, Rinisë dhe Sporteve “Penda e Artë” i jepet personave të gjallë apo jo dhe i detikohet veçarërisht përkrahjes së prirjeve moderne dhe emancipuese, estetike të autorëve të mëdhenj shqiptarë të cilët kanë luajtur një rol tejet të rëndësishëm në jetën e shoqërisë shqiptare.

Ceremonia e shpalljes së çmimeve do të organizohet në 22 Dhjetor 2006.

Përbërja e jurisë

Mark Marku Krytar jurie studiues

Bardhyl Londo Anëtar shkrimtar

Persida Asllani Anëtare studiuese

Ibrahim Berisha Anëtar shkrimtar

Virgjil Muçi Anëtar shkrimtar

Leskaj, takim i veçantë me fëmijët

Ministri i MTKRS Z. Bujar Leskaj priti dje në Zyrën e tij, “LittIe Miss World”, 11 vjeçaren nga Tirana, Goldi Halili, si dhe një grup fëmijësh, përfaqësues të programit Miss & Mr Baby, një nisëm private, dedikuar fëmijëvë për të nxitur frymëzimin dhe ambiciet e tyre. 11-vjeçarja Goldi, u përzgjodh mes 26 fëmiëjve nga e gjithë bota në Festivalin Ndërkombetar të Talentit dhe Bukurisë për fëmijë, që u mbajt në fillim te muajit tetor në Antalia të Turqisë. Juria ndërkonjbëtare e vlerësoi 11 vjecaren shqiptare, jo vetëm për nga bukuria, por dhe niveli i inteligjencës, edukimit dhe prezantimit të traditave e kostumeve popullore kombëtare. Gjatë takimit rne fërnijët, ministri Leskaj vlerësoi nivelin e njohurive të tyre në letërsi dhe në art. Ai u theksoi vizitorëve të vegjël, se tek njeriu “nuk është e rëndësishme bukuria fizike pa horizontin kulturor”, i cili sot përbën vlerën më të madhe për shoqërinë shqiptare. Fëmijët dhe “Little Miss World””- Goldi Halili, falenderun ministrin Bujar Leskaj, për përkujdesjen që ai po i përkushton letërsisë për fëmijë dhe aktiviteteve artistike në favor të tyre.

Tiranë,më_16.10.2006
Ministri i MTKRS Z,Bujar Leskaj priti sot në zyrën e tij, “Little Miss Ëorld” , 11 vjecaren nga Tirana, Goldi Halili, si dhe një grup femijesh, përfaqësues të programit Miss & Mr Baby, një nisëm private, dedikuar fëmijëve për të nxitur frymëzimin dhe ambiciet? e tyre. 11 vjecarja Goldi, u përzgjodh mes 26 fëmijve nga e gjithë bota në Festivalin Ndërkombetar të Talentit dhe Bukurisë për fëmijë, që u mbajt në fillim te muajit tetor në Antalia të Turiqisë. Juria ndërkombëtare e vlerësoi 11vjecaren shqiptare, jo vetëm për nga bukuria, por dhe niveli i inteligjencës, edukimit dhe prezantimit të traditave e kostumeve popullore kombëtare.
Gjatë takimit me fëmijët, ministri Leskaj vlerësoi nivelin e njohurive të tyre në letërsi dhe në art. Ai u theksoi vizitorëve të vegjël, se tek njeriu “nuk është e rëndësishme bukuria fizike pa horizontin kulturor”, i cili sot përbën vlerën më të madhe për shoqëerinë shqiptare.
Fëmijët? dhe “Little Miss Ëorld” – Goldi Halili,? falenderuan ministrin Bujar Leskaj për përkujdesjen që ai? po i përkushton letërsisë për fëmijë dhe aktiviteteve artistike në favor të tyre.

Vlore me, 7/10/2006

Dje në qytetin e Vlorës u përkujtua 70-vjetori i krijimit të bibliotekës Publike, “Shevqet Musaraj”. Ky institucion i dijes e kulturës, u krijua në muajin tetor të vitit 1936, nga intelektualë dhe patriotë të njohur vlonjatë. Blioteka u rrit dhe u konsolidua nga viti në vit. Aktualisht, në fondin e saj, numërohen 120 mijë tituj librash dhe mjediset e saj, frekuentohen çdo muaj nga 5000 lexues të rregullt të librit. Në këtë bibliotekë janë futur teknologjitë bashkëkohore të informimit dhe në funksionon edhe Qendra Amerikane, një nga tre të këtij lloji që janë ngritur në Shqipëri.

Me rastin e 70 vjetorit të krijimit, pë mjediset e bibliotekës publike, “Shevqet Musaraj”, u zhvillua një ceremoni me pjesmarrjen e intelektualëve vlonjatë, dashamirësve të artit, të kulturës, përfaqësuesve të ambasadës së SHBA në Tiranë, etj. Ministri i Turizmit, Kulturës, Rinisë dhe Sporteve, Bujar Leskaj, theksoi se, krijimi i këtij institucioni të informimit publik, ishte një sinjal drejt një epoke moderne. Sipas zotit Leskaj, funksionimi dhe frekuentirni i bibliotekës, është një shenjë kuptimplote e orientimit të qytetarëve vlonjatë drejt vlerave më të spikatura. “Vlora është e pasur në resurse njerëzore, gjë që reflektohet edhe në numrin e lartë, rreth 100 lexues, që frekuentojnë çdo muaj mjediset e kësaj biblioteke”, nënvizoi kreu i Ministrisë së Turizmit, Kulturës, Rinisë e Sporteve.

Kryetari i bashkisë së Vlorës, Shpëtim Gjika, u ndal në vendin që zë ky institucion i dijes dhe kulturës, në shoqërinë vlonjate, ndërkohë që evidentoi kontributin e bashkisë, për pasurimin e fondit të librave dhe futjen e teknologjive bashkëkohore të informimit.

Drejtoresha, Liljana Gjika, bëri një përmbledhje të historikut të bibliotekës, ndërsa këshilltarja për Marrëdhëniet me Publikun, në Ambasadën e SHBA në Tiranë, Stefani Kuiz foli për mbështetjen që i është dhënë këtij institucioni, duke dhuruar me këtë rast disa dhjetra tituj librash të rinj dhe materiale të tjera. Ministri Bujar Leskaj dhe kryetari i bashkisë së qytetit dorëzuan çertifikata të mirënjohjes, për disa personalitete të kulturës në Vlorë, që kanë spikatur në vite për kontributin në konsolidimin e bibliotekës. Po ashtu, familjarëve të publicistit të njohur vlonjat, Ibrahim Shyti, ju dorëzua titulli “Qytetar Nderi”, të cilin bashkia e akordoi për kontributin e tij të shquar, duke pasuruar mes të tjerash, fondin e bibliotekës, me 5000 tituj të dhuruar.

Në të njëjtën ditë, Ministri i Turizmit,Kulturës, Rinisë e Sporteve, Bujar Leskaj, njëkohësisht deputet i Vlorës, i dhuroi bibliotekës publike “Shevqet Musaraj”, të këtij qyteti, 500 mijë lekë dhe 200 tituj librash, në ditën e përkujtimit të 70 vjetorit të krijimit të këtij institucioni të kulturës e dijes. Me këtë rast, Leskaj shpalli nismën e tij, për pasurimin e fondit të librave të bibliotekës dhe modernizimin e teknologjive të informimit në të, përmes donacioneve dhe mbështetjes nga ana e bizneseve dhe organizatave të ndryshme joqeveritare. Në cilësinë e deputetit të Vlorës dhe si një nga ish frekuentuesit dhe lexuesit më të rregullt në këtë bibliotekë, Leskaj, u bëri thirrje komunitetit të biznesit dhe organizatave që veprojnë në Vlorë, për ta mbështetur në këtë nismë. Ai i ftoi ata për të kontribuar financiarisht, për rritjen e fondit të librave të kësaj biblioteke.

Veprimtari ne fushen e kultures se shkruar
“Rugova si Bogdani, pushon ne Prishtine, ne Bregun e Diellit, i mbeshtjelle me flamurin e vet, te Dardanise antike. Nje nxenes i tij indirekt, se voni e ka quajtur shekullin tone shekull te Rugoves. Do te jete fat per Kosoven e per Shqiperine nese shekulli XXI eshte shekull i Rugoves. Mbasi ai u be ikona e tolerances, e lirise dhe e pavaresise per Kosoven dhe per Boten qe e njohur”.
Ministria Turizmit, Kultures, Rinise dhe Sporteve e Shqiperise, ne bashkepunim me Ministrine e Kultures, Rinise dhe Sporteve te Kosoves dhe Institutin e Kerkimeve Politike “Alcide De Gasperi” organizuan ne kuaderte Muajitte Kultures Shqiperi-Kos-ove simpoziumin me teme “Rugova dhe vepra e tij”.
Simpoziumi kushtuar figures se Rugoves, si politikan, studiues, shkrimtar, per figuren e tij prej intelektuali, per vizionet ekonomike e integruese brendash-qiptare, i organizuar ne hotel “Sheraton”, ne prani te shume personaliteteve te dy vendeve, akademike, shkrimtare, politikane dhe personalitete te kultures dhe fig-ura te tjera, mes te cileve ministrat Bujar Leskaj dhe Astrit Haracia, kryetari i Ku?vendit te Kosoves Kole Berisha, n/kryetari Sabri Hamiti, n/kryetari i Kuvendit te Shqiperise, Fatos Beja si dhe deputetet Bujar Nishani, Petro Koci, Arben Isaraj, Parid Teferegi, Baki Shehi, Gazmend Oketa, Rexhep Karapici, politikane te njohur?, Sabri Godo, drejtori i Institute te Historise Maringlen Verli, zv/ministria e Jashtem Edit Harxhi, zv/ministri i Fiancave Florian Mima, drejtori i Pergjithshem i Doganave. Perparim Dervishi, shkrimtaret VisarZhiti, Mark Marku, Arben Ceku, Astrit Memia,?ambasadori lanucci, perfaqesuesi i Ambasades Bullgare, etj. ; Simpoziumin e hapi z. Fahri Balliu, drejtori i Institutive Kerkimeve Politike “Alcide BGasperi”, i cili u shpreh:” Ne tryezen “Rugova dhe vepra e tij”, Instituti i Kerkimeve BSke “Alcide De Gasperi” dhe dy ministrat respektive te Kultures, ai i Tiranes si dhe ai tehtines kurorezojne muajin e suksesshem, te paharrueshem e themeltar te nje kar?ri stolish dinjitoze ne veprimtarine e dy qeverive, prandaj edhe kujdesi i dy kryeministrave ?Berisha e Ceku vlente jo thjesht si emblemeporsi nje pergjegjesi qe ne diten .Dime ta mbyllim ne Tirane aktivitetin gjithemujor me diskutimin perjetues ndaj simbolit :rres kosovare Ibrahim Rugoves. Ne qe vijme nga bota e shkrimit shpirteror e dime W&i here ka ndodhur ne historine tone ajo gka beri Rugova, Me pare Jeronim De Rada pasur Arberi e krijoi letrarisht ate dhe i dyti Rugova, por tashme nuk krijoi pavaresi te fasoves ne letersi por e krijoi ne politike. Ne politike kur rruget ishin te erreta dhe tollovia jperore ishte nje kasander qe vec nje ndergjegje gjiganteske, vec nje vullkan aq i madh, bshur per popullin e vendin e tij si e Rugoves, mund te konceptonte e besonte, nga dita pare deri ne keto dite te pritshme se Kosova do te ishte e pavarur, euroaltantike, demokra-■e. e lire per cdo banor te saj.Edhe Rugova eshte politikani shqiptar me besimin me te B* te Zoti dhe ai vajti shume prane tij, sepse sic thote pader Zef Pellumbi, atdheun e Zoti dhe nuk ta merr dot kurrkush”.
Me pas e mori fjalen z. Kole Berisha, kryetari i Parlamentit te Kosoves, nenvizoi *n se “40 vjecari Rugova, ne fund te viteve te ’80-ta, sapo kishte perfunduar librin, kategjia e kuptimit”, po vazhdonte tashme ta ndertonte filozofine kombetare te a-gjise se mbijeteses dhe pavaresise. Ibrahim Rugova i takoi asaj kategorie, ndonese pogel. te personaliteteve te medha, te te cilet jane te pandashme jeta dhe vepra, fjala e puna. qendrimi dhe veprimi, qartesia dhe qellimi, kembengulesia dhe guximi, urtia sperkushtimi, dhe, si gjithnje, sinqeriteti dhe besimi. Si lexues i pasionuar i fjales artis- . nconese i nje profesioni krejt tjeter, mua me rastisi qe dr.Rugoven ta takoj a shume heret. si te “Prekjet lirike”, te “Kah teoria”, te “Strategjine e kuptimit”, te “Vepra e Bogdanit”, ^irnin artistik”, etj… x. dy dekadat e fundit te shekullit te kaluar, bene qe shumica prej nesh ta leme, per ;kohe, liriken, kurse shkrimtari i ri, atebote dyzetvjegari Rugova, pikerisht nga fundi i *eve te :80-ta, pasi me pare e kishte krijuar “Strategjine e kuptimit”, tani detyrohej qe, – <e me nje grup intelektualesh shqiptare nga Prishtina, ta ndertoje Strategjine e mbi- ^”TSTS e cila, e gershetuar me vone edhe me faktore te tjere, solli si rezultat, fillimisht T gjine e shpetimit, e pastaj, edhe Strategjine e pavaresimit. Me 15 mars te vitit 1998,T e :e pare, me kerkesen e tij, u gjendem prane njeri-tjetrit, ne te njejten vije te frontit,
T casta j, per tete vj et me radhe – vite ato nder me te erretat dhe nder me madhesh- ~e historine tone, bashkepunuam dhe bashkevepruam nga afer. =’andaj. kesaj radhe, pas shume dilemave qe kisha ne fillim, me ne fund u percaktova ze -e <ete tubim te nderuar, te provoj t’i them ca fjale per Ibrahimin si politikan e push- “Eca/ z%’ shqiptarin e matur dhe shume racional, per ideatorin dhe njerin nder themelues- oer udheheqesin shumevjecar, per kryetarin shpirteror dhe historik, te te pares dhe me ces parti politike antikomuniste shqiptare ne tere hapesiren etnike – LDK-ne. Qe ·= ·: ~:aktin e pare me te, verejta se dr. Ibrahim Rugova i ngjante asaj pemes, deget e te fes. te mbushura perplot me fryte, ishin te kerrusura, te levarura dhe, pothuajse krejte- srn te puthitura me token. Frytet e degeve te asaj peme kishte mundesi t’i shijonte? -3-;: ze deshironte. Ishte fjalepak, por methellesi te mendimit.
Ai qendronte mbi meskinitetet e dites, ndiqte yllin e vet dhe nuk luhatej si atehere kur e
shanin, si atehere kur e lavderonin, sikur e perkedhelnin, sikur e akuzonin. As dehej nga lavderimet, as brengosej nga shpifjet e trillimet; as entuziazmohej nga fama -nga himnizimi…
Ibrahim Rugova ishte i madh. Ishte shume’ i madh, sepse dinte te ishte edhe i vogel. Ne te, sikur kishte dicka profetike, dicka qe e dallonte nga te tjeret. Kishte dicka qe e bente te vecante qe nuk mund ta gjeje te te tjeret. Te gjithe jemi deshmitare me sa saktesi kishte parashikuar ngjarjet dhe zhvillimet ne Kosove. Ibrahim Rugova ish?te aq modem, sa edhe tradicional. Shume studiues kane verejtur sesa rendesi iu jepte simboleve, kristaleve te nentokes se Kosoves, ruajtjes se tradites. Rugova,ish?te aq i djeshem, sa edhe i sotem dhe i neserm. Nuk ishte folklorist, por, sic thoshte nganjehere edhe vete, ishte nje optimist i papermiresueshem, pra, pavaresisht nga zhvillimi i ngjarjeve, ai nuk ishte as njeri i zhgenjimeve. Ishte shume kembengules, per te mos thene edhe shume kokeforte per geshtjet kryesore.
Aktivitetin “Rugova dhe vepra e tij” e pershendeti edhe ambasadori italian ne Sh-qiperi, Attilio Massimo lannucci. lannucci vuri ne dukje personalitetin e theksuar politik te Presidentit Rugova, si nje politikan jo siperfaqesor, por 100% te tille, sig i pelqeu ta quante. Sipas ambasadorit italian, “ishte Rugova dhe filozofia e tij e drejtimit qe beri te njohur ne Itali dhe Europe geshtjen kosovare, duke arritur sensibilizimin e ketyre vendeve ndaj kesaj kauze. Rugova eshte nje personalitet qe do te mbahet mend gjate, per menyren e tij te drejtimit dhe per dimension/n evropian te pol/tikes se vet, qe parapergatiste nje Kosove te pavarur. Shembulli i Rugoves duhet ndjekur nga cid’do politikan kosovar dhe jo vefem.”
Ndersa shkrimtari Sabri Hamiti, ne fjalen e tij, nder te tjera tha:” Mbasi Ibrahimi eshte njeriu e miku, Ibrahim Rugova eshte shkrimtari e Rugova eshte prijesi politik; cili eshte personaliteti kulturor e historik qe e ben nje kete trini?
Vete kam shkruar qe Ibrahim Rugova eshte nje Njeri, mandej kam shkruar qe Ibrahim Rugova eshte promovues i modemitetit ne letersine e ne kulturen shqiptare, mandej pata shkruar qe Rugova eshte presidenti historik i Kosoves. Kurrkush hapur deri me sot nuk i ka kundershtuar keto pohime. Po te perdomim metoden rugoviane per te, do te thonim qe ne fillim Rugova ishte Vetevetja. Me thelle behet i gjashem me Ismail Qemalin qe ngriti flamurin. Edhe me thelle i ngjashem me Naimin qe predikon-te miresine universale ne nje situate te egersimit e i ngjashem me Fishten ne perm-bysjen e se keqes per hir te humanitetit e te idealizmit kombetar. Dhe se fundmi i ngjashem me Pjeter Bogdanin (autorin e personalitetin e tij te preferuar), qe bash-konte predikimin e miresine, rebelimin e perkushtimin per lirine. Rugova si Bogdani, pushon ne Prishtine, ne Bregun e diellit, i mbeshtjelle me fla91 urin e vet, te Dardan-ise antike. Nje nxenes i tij indirekt se voni e ka quajtur shekullin tone shekull te Rug?oves. Do te jete fat per Kosoven e per Shqiptaret nese shekulli XXI eshte shekull i Rugoves. Mbasi ai u be ikon a e tolerances, e lirise dhe e pavaresise per Kosoven dhe per Boten qe e njohur.”
Shkrimtari AM Aliu tha: “Ne fjalen time sot edhe per mungese hapesire, nuk do te arrij te sqaroj kunderthenien e zene ne goje. Ne thelb, natyra e glirshme dhe tolerante e Ibrahim Rugoves, lexues i poezise-qe shquhet sidomos ne vepren “Prekje lirike”, nuk e perjashton – dhe as perjashtohet nga natyra e lexuesit te rrepte, e teorikut rigoroz. Perkundrazi, ato, si prirje gershetohen e plotesohen brenda individualitetitte tij krijues. Natyre me shpirt liriku e butesi ne bashkebisedime, por, i prere-rreptesisht i prere ne vendime madhore, ashtu si ishte edhe ne jete ashtu si e kane njohur bash-kepunetoret e tij. Edhe teoriku i rrepte i vepres kah teoria, do te jete plotesisht i kap-shem ndaj pervojave krijuese te kohes, ndaj politikave te qendrueshme qe ne vitet 70, kishte depertuar edhe ne letersine shqipe te asaj pjese. Pluralizmin estetik te kohes,
Rugova e pranon duke e zbatuar ne studimet e veta, duke qene keshtu i hapur metodave, procedimeve efikase ne vieresimin e tekstit letrar dhe duke kapercyer ianet pozitiviste. Duke refuzuar imponimin ne fushen e artit-refuzimin si shtytes te pare ne frymen Kse. pra Rugova do te refuzoje imponimin e shtrire mbi hapesiren, mbi qenien, ekz- ?i e hapesires dhe kohes se vet: “Refuzimi do te thote te mos pranosh, te mos iosr> ate qe te imponohet, e kjo varet nga qendrimi personal dhe i pergjithshem qe te pKtoje me tej”. Njeriu ne kete plan ka vetem? dy zgjidhje: po e jo. Refuzimi ngrihet ■der imponimit kur ai eshte represiv. Ky ishte vendimi i prere i rruges se tij, i shfaqur fepse si refuzim estetik, i forte per ata qe e percillnin dhe e lexonin tekstin e tij. Jo isht, pra, ne fund te viteve ’80, Ibrahim Rugova do te vihet ne krye te levizjes <ratike kosovare levizja e pare dhe me e madhe ne hapesiren shqiptare qe i tha aonitjo.” lkrimtari nga Maqedonia, Resul Shabani, tha: “Ne kete kumtese prezantohen mjet e Ibrahim Rugoves vetem te periudhes derisa ishte kryetar i Shoqates se ntareve te Kosoves, dhe jo te kohes si kryetar i Lidhjes Demokratike te Kosoves, President i Kosoves. Pra, kemi te bejme me qendrimet e nje krijuesi, shkencetari. injet jane qemtuar nga iibri i tij me intervista dhe artikuj “Pavaresia dhe Demokra- botuar per here te pare me 1991 dhe ribotuar vitin qe shkoi). Ndaj mendimin me shkrimtare, intelektuale dhe analiste politike se Ibrahim Rugova ben pjese ne t e intelektualeve te spikatur, kritikeve inventive, njerezve demokrate, patrioteve me n oer kombin dhe shtetin e tyre, qe populli yne ka pasur, jo vetem ne kohet modeme, recne tutje ne histori. Profili i tij prej intelektuali dhe shkrimtari spikati ne disa veprimtari, rcaj edhe jo rastesisht u zgjodh ne postet udheheqese dhe u nderua me tete cmime Wirenjohje te ndryshme. Ibrahim Rugova ishte edhe modeli i intelektualit te guxim- Ne mendojme se, nese intelektualit i mungon atributi i guximit, ne sensin qe ta ihe ta mbroje te verteten e vet ne cdo rrethane, atehere atributi i diturise, na del pak ite. i vaket. Kete patjeter qe e kane ushqyer edhe pikepamjet e tij mbi intelektualin pthesi, por te kundruara edhe ne kontekstin e shoqerise ku vepronte, ne ate te Erudizmi i tij, jo qe nuk e pengoi, por perkundrazi e ndihmoi qe ai te vrojtoje, t’i izoje dhe te kerkoje zgjidhje per probleme te ndryshme te shoqerise kosovare, ene ne balle te tyre demokratizimin e shoqerise, si nje parakusht per te celur proceve te tjera me te nderlikuara, me te rendesishme e me te thelbesore per n <ombetare. Natyrisht qe ne krye te ketyre proceve ai e shihte dhe e kerkonte~a n kosovar, te neperkembur, te nencmuar, te pemdjekur, te denuar nga regjimi st okupues serb. Duhet theksuar edhe nje fakt, se ai ka qene shume i hapur per ~base duke punuar edhe vete nje kohe ne to, por edhe fale natyres se tij prej
te celur. Por, nuk perjashtohet mundesia qe te tille ta kete bere misioni me te cilin qe :S Ndrigfm Kuffa, ne fjafen e tij tha: “Ka personalitete apo qendrime historike :ohe te caktuar, te frymezuara nga nje nevoje a thirrje e brendshme shoqerore se te caktuar apo e nje populli te tere – ze a puis i te cilit ata kthehen – qe arrijne ‘shtare udherrefyes dhe ndergjegjje e nje strategjie te caktuar kombetare; Mire?r/re shpesh perkon me nderprerjen e veprimit te kesaj strategjie a te ketij ;ohendricues. Nderkohe qe ashtu sig ndodh per te rrallat personalitete dhe storike, postmortumi i Dr Ibragim Rugoves perkoi dhe arrin ta shfaqe ende dhe alitetin e tij me po te njejten madheshti te autoritetit si ne gjallje. >3ialitete te cilat udhen e tyre perkundrejt politikes e kane kaluar duke ngjitur orrieres se saj; Ka te tjere qe kane kontribuar gjate ne studimin, formimin dhe ersonalitetit te tyre ne kulture a ne kendveshtrimin intelektual. Rugova qe vertet
i ardhur nga nje dimension i tille. Nje filozofi e njohur jete perbehet nga dy komponente te shqueshme nga njera tjetra: njera me e veshtire dhe me rigoroze, tjetra me e lehte dhe me e parendesishme; Qeshtja vendimtare – e shtruar per t’u zgjedhur – eshte se ne cilen rrote duhet t’i mberthejme jetet tona, ne vendosjen e maksimumit apo mini-mumit te kerkesave ndaj vetes. E nje njeri i formuar si Rugova duhet thene me per-ligjje se synoi te zgjidhte shtegun e gjere, vertet ate me te veshtirin por dhe me rigor-ozin, per te drejtuar jeten e tij; nje studiues si ai synoi te hynte sa me thelle e sa me lart hulumtimit te indit dhe struktures mendoro-organizative te shqiptarit, ashtu sig arriti ta bente mrekullisht ne tezen e mbrojtjes se doktoratures me titull “Kahe dhe premisa te kritikes letrare shqiptare (1504-1983)” apo ne “Kah teoria” ose ne “Kritika letrare”, por edhe ne ate aktivitet te gjalle prej dy dekadash ne revisten shkencore “Gjurmime albanologjike”. Thellesia e mendimit, aftesia depertuese filozofiko-psikologjike e argumentit, perspektiva shumeplaneshe e zgjidhjeve te mundshme, jane elemente te nje rendesie te gmuar qe shkenca jone sot po fillon t’i vieresoje gjithnje e me shume”.
Zv/ministri i Financave, z. Florion Mima solli ne fjalimin e tij kujtime nga takimi me Dr. Rugoven. Nder te tjera tha. “Kam pasur fatin qe, si shume shqiptare te tjere, te jem pjese e ekipeve te huaja qe punuan ne rimekembjen ekonomike te Kosoves. 6 vite jete e pune atje jane, padyshim, periudha me e bukur e jetes sime, ne drejtim te njohjes se Kosoves, popullit, historise, njerezve te medhenj te saj, duke perkuar, njekohesisht, edhe me nje kontributfare modest timin ne drejtim te ngritjes ngathemelet te nje sherbimi tatimor, si nje nga shtyllat e financave publike te Kosoves.
Vjeshta e 1999 perkon me fillimin e pergatitjeve per prezantimin e nje tatimi te paragjykuar mbi biznesin e vogel, si nje forme embrionale taksimi, si nje ushtrim qe do te pergatiste masen e tatimpaguesve por edhe te sherbyesve kontabel per revolu-cionin modem fiskal qe do te pasonte ne muajt e vitet ne vijim. Mbaj mend qe ne nje nga keto diskutime, i derguari i liderit historik te Kosoves, doktor Rugoves, thote: “Kosova meriton nje sistem tatimor me te drejte, nuk mund te vazhdohet me me tatim paushall’. Nuk e kuptova per momentin por me pas mora vesh qe ai term sim-bolizonte nje tatim te perafert, te paragjykuar, ne nje % fikse mbi xhiron e qe nuk kishte nje histori te kendshme ne Kosove pikerisht per shkak te elementeve abuzive e repre-sive, te tejshperdoruar nga autoritetet serbe. Koha i dha plotesisht te drejte doktor Rugoves. Sot Kosova ka nje nga sistemet tatimore me te perparuara ne tere vendet ne zhvillim dhe merret si shembull ne te gjitha tryezat a konferencat nderkombetare.
Burrat e medhenj te shtetit nuk ka nevoje te jene laureuar ne ekonomi, drejtesi ate drejte nderkombetare per te kuptuar sesi duhen shtruar trasete e popujve te tyre ne rrugetimin drejt prosperimit. Rugova ishte padyshim nje burre i madh shteti.
Ndersa, ministri i Kultures se Kosoves, Astrit Haracia, Presidentin Rug?ova e pershkroi si njeri qe fliste pak dhe shkurt, ndersa fjaline “Pavaresi per Kosoven”, e kishte shnderruar ne sentence, si nje fjali qe ngerthen tere per-pjekjen shekullore te shqiptareve per liri. Dyzet vjet me pare, nje student i leter-sise shqiptare ne Prishtine, Ibrahim Rugova i ri. fshehur nga policia komuniste e asaj kohe, shkon ne Rome dhe atje takohet me doajenin e arsimit dhe letersise shqiptare, djathtistin e perbetuar Ernest Koliqi.
Qka na thote ky takim i Romes? Na thote se, ne boten shqiptare, pas nje gjysme shekulli, u paraqit nje intelektual me vizion kombetar. Pse vizion kombetar? Sepse, ne ate kohe ishte ne kulm nje lloj levizje politike, levizje qe anatemonte traditen kombe-tare shqiptare, dhe ne vend te figures se Njeriut Kombetar, krijohej nje prototip artificial i quajtur “njeri i ri socialist”. Kombit i kishte zenc vendin grumbulli social.